Sleutel tot Inzicht — Wat de Boeddha werkelijk onderwees

Op Sleutel tot Inzicht vind je honderden toespraken (sutta's) en artikelen waarin met grote nauwkeurigheid beschreven is wat de Boeddha werkelijk heeft onderwezen. Alle content is gebaseerd op het oorspronkelijke boeddhisme (het Theravada oftewel 'de school van de ouderlingen'). Lees ook eens Waarom Sleutel tot Inzicht?

Inhoudsopgave

Tips van de week

Geduld en verdraagzaamheid

De boeddhistische Pali canon

De tien banden

De Leer is als een vlot

De drie kenmerken

De vijf groepen van hechten

Bezoedelingen eventjes wegvegen?

De laatste dagen van de Boeddha

Het leven van de Boeddha in beeld

Sunita de vuilnisman

Dhammapada — Het Pad van Waarheid

Een bron van inspiratie

Een lief en wijs mens zijn

 

Veel mensen hebben hun eigen persoonlijke ideeën aan de Leer van de Boeddha toegevoegd. Hierdoor wordt het goede stukgemaakt... Lees meer in Waarom Sleutel tot Inzicht?

Tips van de week

Wat is de uiteindelijke kennis wanneer verlichting een feit is?

Je leest het in Boeddhisme — De uiteindelijke kennis.

Geduld en verdraagzaamheid

Geduld/verdraagzaamheid is een buitengewone kwaliteit die een goede boeddhist beoefent in zijn meditatieve leven. Wanneer rusteloosheid en haat tot bedaren zijn gebracht, is de weg geopend tot een geduldig verdragen van vele toestanden.

Boeddhisme — Geduld en verdraagzaamheid.

Toen de Boeddha nog een Bodhisatta was in één van zijn vorige levens, kruiste zijn pad al met zijn huidige neef en tevens zwager Devadatta. Lees de gruwelijkheden die hij geduldig doorstond in J313 — Khantivadi Jataka — De Leer van geduld.

De boeddhistische Pali canon

De Ti Pitaka (ook wel 'Pali canon' genoemd) is een zeer grote hoeveelheid van canonieke Pali literatuur waar de Leer van de Boeddha Gotama in vastgelegd is. Ti Pitaka betekent 'drie manden' of ' drie korven'. Het zijn de divisies waarin de Dhamma op ordelijke wijze is samengebundeld.

Een belangrijke reden waarom de Ti Pitaka zo enorm groot is, is dat de Boeddha 45 jaar lang, vanaf zijn verlichting tot aan zijn dood, zijn verheven Dhamma op een buitengewone en onvermoeibare wijze gepredikt heeft.

Ti Pitaka, de boeddhistische Pali canon.

De tien banden

Er zijn tien banden die wezens aan het bestaan binden. Het doorkappen van deze banden verloopt — bij beoefening van het boeddhistisch pad — in fasen. Wanneer alle tien de banden zijn doorgekapt is volledige bevrijding een feit.

Saññojana — Boeddhisme — De tien banden.

De Leer is als een vlot

De Leer van de Boeddha is als een vlot dat dient om de gevaarlijke oceaan van leven en dood (samsara) over te steken en de veilige oever (Nibbana) te bereiken. Het vlot is om er gebruik van te maken maar niet om er aan vast te klampen. In M022.13 toont de Boeddha de gelijkenis van dit vlot. De Boeddha stuurde steeds aan op het onafhankelijk (anissito) zijn, hetgeen dan ook een bijzondere plaats in het boeddhisme inneemt.

De drie kenmerken

Eén van de grote verschillen tussen het boeddhisme en alle andere religies, is dat de Boeddha in zijn verheven verlichting de drie kenmerken van het bestaan heeft ontdekt.

Alle dingen (fenomenen/verschijningsvormen) die het hele bestaan omvatten — zowel mentale als fysieke dingen — hebben drie kenmerken: alle dingen zijn vergankelijk (anicca), alle dingen zijn onbevredigend (dukkha) en alle dingen zijn zonder-zelf oftewel onwezenlijk (anatta). Vooral dat er geen ziel of zelf is, is voor veel mensen moeilijk te vatten. Tegelijkertijd is het vastklampen aan deze opvatting een zeer gevaarlijke valkuil waardoor het voor mensen onmogelijk is volledige bevrijding te realiseren.

De Boeddha onderwijst bijvoorbeeld dat een wezen een 'samenstelling' is van 1. lichamelijkheid, 2. gevoelens, 3. waarnemingen, 4. mentale factoren en 5. bewustzijn. Geen enkel fenomeen kan twee momenten hetzelfde blijven. Zodra iets opkomt, vergaat het onmiddellijk weer. Alle dingen zijn voortdurend onderhevig aan verandering. Dingen zijn niet blijvend maar vergankelijk. Daarom kan er niet zoiets zijn als een blijvende ziel of een zelf zoals veel andere religies onderwijzen. Het zijn vooral dergelijke opvattingen die ernstige blokkades zijn voor de ontwikkeling van ware wijsheid dat nodig is voor bevrijding van lijden (waar dukkha doorgaans voor staat).

Geen enkel andere religieuze leraar onderwijst de drie kenmerken. Dat is omdat alleen een Boeddha deze ontdekt. Dit (o.a.) maakt het boeddhisme echt uniek ten opzichte van alle andere religies. Kijk ook eens bij samma sambuddha.

Leer meer op de pagina Ti lakkhana — Boeddhisme — De drie kenmerken van het bestaan.

De vijf groepen van hechten

De vijf aspecten waarmee de Boeddha alle fysieke en mentale fenomenen van het bestaan heeft opgesomd, zijn vergankelijk, instabiel en zonder een zelf oftewel onwezenlijk.

Pañca upadana kkhandha — Boeddhisme — De vijf groepen van hechten.

Bezoedelingen eventjes wegvegen?

De Boeddha leert dat de bezoedelingen (asava's) van de geest maken dat we niet vrij zijn. De bezoedelingen worden door onwetendheid in stand gehouden en worden uitgerukt door de ontwikkeling van wijsheid.

Misschien dat deze samanera's zo'n lol hebben omdat ze erover grapte de bezoedelingen 'wel eventjes weg te vegen', ha ha.

monniken-03.jpg

De laatste dagen van de Boeddha

De Maha Parinibbana Sutta wordt vaak aangeduid als 'De laatste dagen van de Boeddha', omdat de toespraak ongeveer de laatste drie maanden van zijn leven beschrijft. Vele bijzonder mooie en glasheldere citaten van de Boeddha voeren de lezer terug in de tijd en geven hem een gevoel alsof de Meester zelf heel dichtbij is. Hij zei dan ook weleens: "Wie de Dhamma ziet, ziet mij."

Lees hoe openhartig deze prachtige mens was en hoe mededogend hij was om de Dhamma aan de lijdende massa te verkondigen. Deze zeer indrukwekkende en langste toespraak van de boeddhistische Canon, kan terecht de parel van Sleutel tot Inzicht worden genoemd.

D16 — Maha Parinibbana Sutta — Het grote heengaan.

Het leven van de Boeddha in beeld

Het leven van de Boeddha in beeld is een serie van korte en verhelderende stukjes tekst ondersteund door leuke tekeningen. Dit werkje is zeer geschikt voor mensen die kennis willen maken met het boeddhisme of voor een spreekbeurt op school. Het is ook leuk ter afwisseling van de vele technische aspecten van de Leer.

Sunita de vuilnisman

De Boeddha heeft het vernederende Indiase kastenstelsel altijd met kracht verworpen. Volgens het kastenstelsel behoorde Sunita tot de allerlaagste kaste (de uitgestotenen) en had hij geen enkele kans op studie en zichzelf verder te ontwikkelen. De Brahmanen (de hoogste kaste) vernederden hem en waren uiterst onaardig tegen hem. Maar toen ontmoette hij de Boeddha die heel vriendelijk voor hem was. Dit was een wereld van verschil voor Sunita. Deze 'uitgestotene' die volgens het vernederende kastenstelsel niets waard was, verwierf — nadat hij door de Boeddha persoonlijk was ingewijd en zijn instructies had opgevolgd — perfecte verlichting.

Lees hier het verhaal van Sunita de vuilnisman.

Dhammapada — Het Pad van Waarheid

De Dhammapada, Het Pad van Waarheid, bestaat uit 423 verzen (gatha's) verdeeld over 26 hoofdstukken (vagga's) die op onderwerp gerangschikt zijn. Deze verzen zijn woorden van levende spiritualiteit, waarmee elk vers op zijn eigen manier de Leer van de Meester weergeeft. De Dhammapada kan gezien worden als het spirituele testament van de Boeddha.

De Dhammapada van Sleutel tot Inzicht is een heel bijzonder werk. Zo zijn de verzen zowel in het Nederlands als in het Pali. Elk vers gaat vergezeld van een mooie afbeelding die de betekenis nog levendiger maakt. En elk vers is van meerdere kanten toegelicht zodat ze allemaal goed te begrijpen zijn.

Een aantal verzen zijn zelfs tot in detail uitgewerkt a.d.h.v. het commentaar (DhpA). Dit zijn de detailpagina's die prachtige verhalen vormen die de omstandigheden beschrijven waarom de Boeddha tot de uitspraak van het vers of de verzen kwam. In deze uitgewerkte detailpagina's van de Dhammapada zijn ook belangrijke Pali termen opgenomen die naar meer uitleg verwijzen in het woordenboek.

Een bron van inspiratie

Op Sleutel tot Inzicht kan je op een leuke en motiverende wijze op jouw niveau kennis maken met het boeddhisme. Leer wie de Boeddha was, hoe hij als persoon in het leven stond, hoe het boeddhisme is ontstaan etc. Je kan snel een globale indruk opdoen van het boeddhisme, maar het is ook mogelijk de Leer tot in de kleinste details te bestuderen. Zelfs tot in de Abhidhamma, de Hogere Leer.

Zo kan je de Vier Edele Waarheden (de basis van het boeddhisme) globaal bestuderen of de diepte in gaan en het Edel Achtvoudige Pad verkennen. Op Sleutel tot Inzicht is het allemaal mogelijk.

Je beschikt ook over een zeer groot Boeddhistisch Woordenboek met meer dan 1600 termen en leerstellingen. Vanuit de teksten wordt hier vaak naar gelinkt zodat je meteen de juiste betekenis bij de hand hebt.

Daarnaast zijn er veel extra aanvullende pagina's beschikbaar voor bijvoorbeeld een extra toelichting op leerstellingen en inzicht meditatie. Je kan overal gratis gebruik van maken.

Een lief en wijs mens zijn

De pijlers van het boeddhisme zijn liefdevolle vriendelijkheid (metta) en mededogen (karuna). Deze vormen de basis voor de ontwikkeling van wijsheid (pañña) en inzicht (vipassana).

Liefde in je hart en wijsheid in je geest, is de essentie van geluk en de voorwaarde voor een betere wereld.

De Boeddha zoals hij er heeft uitgezien.
De Boeddha zoals hij er heeft uitgezien.