Dhammapada hoofdstuk 20 — Het Pad

Magga vagga

Hoofdstuk 20, Dhammapada 273-289

Het allerbeste pad

273. Van de paden is het Achtvoudige Pad het allerbeste, van de waarheden de Vier Waarheden, van alle staten is onthechting de allerbeste, en onder de tweevoetigen de Ziener.

maggan'atthaniko settho saccanam caturo pada virago settho dhammanam dipadanañca cakkhuma

Het allerbeste pad is het Achtvoudige Pad, de allerbeste waarheden zijn de Edele Waarheden, onthechting de allerbeste staat, de Ziener de allerbeste onder de mensheid.

Van alle paden is het Achtvoudige Pad het allerbeste. Van de waarheden zijn de Vier Edele Waarheden de allerbeste. Onthechting (Nibbana) is de allerbeste staat van alle staten. En van alle mensen (de tweevoetigen) is hij die ogen heeft (de Boeddha) de allerbeste.

Het enige pad voor zuivering

274. Dit is het pad, er is geen ander pad voor de zuivering van inzicht. Volg daarom dit pad om Mara volkomen te verbijsteren.

eso'va maggo natth'añño dassanassa visuddhiya etamhi tumhe patipajjatha marass'etam pamohanam

Er is geen ander pad dan dit pad voor de zuivering van inzicht. Ga dit pad op en trotseer al het kwaad.

Dit is het pad. Er is geen ander pad voor de zuivering van inzicht. Dit pad dien je te volgen voor Mara's totale verbijstering. Door dit pad te volgen zal Mara geen grip meer op je hebben.

Het pad voor het einde van lijden

275. Ga dit pad op en je zult een einde aan lijden maken. Want nadat de pijlen van ellende waren uitgetrokken, is het pad door mij goed verkondigd.

etamhi tumhe patipanna dukkhass'antam karissatha akkheto ve maya maggo aññaya sallasanthanam

Door dit pad te volgen zul je al het lijden vernietigen. Nadat ik het pad zelf had gerealiseerd, heb ik het bekend gemaakt.

Als je dit pad volgt zul je al het lijden vernietigen. Dit pad is door mij geopenbaard nadat de pijlen van verdriet en ellende waren uitgetrokken.

Boeddha's tonen slechts de weg

276. Boeddha's verkondigen slechts het pad, maar jij bent degene die zich moet inspannen. De mediterenden die het pad bewandelen, raken volledig bevrijd van de banden van Mara.

tumhehi kiccam atappam akkhataro Tathagata patipanna pamokkhanti jhayino Marabandhana

Jijzelf moet de inspanning leveren. Boeddha's onderwijzen slechts de weg. Betreed het pad en je zult jezelf bevrijden.

De inspanning moet door jou zelf gedaan worden. De Tathagata's (de Boeddha's) wijzen slechts de weg en leiden je. Degenen die mediteren, zij die het pad volgen, ontsnappen volledig aan de hinderlagen van Mara.

Alle geconditioneerde dingen zijn vergankelijk

277. Wanneer met wijsheid de vergankelijkheid van samengestelde dingen wordt gezien, krijgt men genoeg van dit lijden. Dit is het pad naar zuiverheid.

sabbe sankhara anicca'ti yada paññaya passati atha nibbindati dukkhe esa maggo vishuddhiya

Alle geconditioneerde dingen zijn vergankelijk. Ontwaking door deze kennis leidt tot bevrijding.

Alle samengestelde dingen, alle dingen die samengebundeld zijn, alle opgekomen dingen, zijn vergankelijk, niet blijvend. Wanneer dit is gerealiseerd met inzicht, bereikt iemand de onthechting van lijden. Dit is het pad van totale zuivering van bezoedelingen.

Leer meer op de Detailpagina

Alle samengestelde dingen zijn onderhevig aan lijden

278. Wanneer met wijsheid het lijden van samengestelde dingen wordt gezien, krijgt men genoeg van dit lijden. Dit is het pad naar zuiverheid.

sabbe sankhara dukkha'ti yada paññaya passati atha nibbindati dukkhe esa maggo vishuddhiya

Alle geconditioneerde dingen zijn beladen met lijden. Deze kennis verheldert je pad...

Alle samengestelde dingen, alle dingen die samengebundeld zijn, alle opgekomen dingen, zijn beladen met lijden. Wanneer dit is gerealiseerd met inzicht, bereikt iemand de onthechting van lijden. Dit is het pad van totale zuivering van bezoedelingen.

Leer meer op de Detailpagina

Alles is zielloos

279. Wanneer met wijsheid het onwezenlijke van samengestelde dingen wordt gezien, krijgt men genoeg van dit lijden. Dit is het pad naar zuiverheid.

sabbe dhamma anatta'ti yada paññaya passati atha nibbindati dukkhe esa maggo vishuddhiya

Alle dingen zijn zonder een zelf of ziel. Deze ontwaking leidt naar het pad...

Alle staten van bestaan zijn zonder een zelf, zonder enige vaste of blijvende kern. Wanneer dit is gerealiseerd met inzicht, bereikt iemand de onthechting van lijden. Dit is het pad van totale zuivering van bezoedelingen.

Leer meer op de Detailpagina

Wie lui is mist het pad

280. Wanneer het tijd is om inspanning te leveren maar men levert die inspanning niet; terwijl men jong en sterk is en desondanks toch sloom; als goede gedachten in de geest onderdrukt worden en men lui is: dan zal men het pad naar wijsheid niet vinden.

utthanakalamhi anutthahano yuva bali alasiyam upeto samsanna sankappamano kusito paññaya maggam alaso na vindati

Niet initiatief nemend, jeugdig maar toch sloom, niet resoluut en zwak, goede gedachte onderdrukkend; zij falen in het vinden van het pad.

Als een persoon niet de inspanning levert zelfs op het moment dat dat van belang is, als een persoon sloom is ondanks dat hij jong en sterk is, als een persoon heilzame gedachten onderdrukt (en geen heilzame gedachten cultiveert), als hij lui is, dan zal hij het pad naar wijsheid niet vinden.

Zuiver je woorden, gedachten en daden

281. In spraak altijd waakzaam, met de geest goed beteugeld, nooit met het lichaam onheilzame daden begaan. Op deze manier zal iemand deze drie deuren van kamma zuiveren en de weg bereiken die door de zieners bekend is gemaakt.

vacanurakkhi manasa susamvuto kayena ca akusalamna kayira ete tayo kammapathe visodhaye aradhaye maggam isippaveditam

Ga het pad op dat voor jou is geopenbaard door de heiligen. Beheers jezelf in je spraak, gedachten en daden met het lichaam.

Als iemand zichzelf goed beheerst in het spreken, goed beheerst in de geest en als iemand zich weerhoudt van lichamelijke immoraliteit (kamma patha), dan zal hij zeker het Edele Achtvoudige Pad (Ariya Atthangika Magga) bereiken dat door de heiligen is gerealiseerd.

De manier waarop wijsheid toeneemt

282. Van meditatie ontspruit wijsheid; bij gebrek aan meditatie neemt wijsheid af. Dit tweevoudige pad kennende, dat toeneemt of afneemt, dient iemand zichzelf aan te sporen zodat zijn wijsheid toeneemt.

yoga ve jayati bhuri ayoga bhurisankhaya etam dvedha patham natva bhavaya vibhavaya ca tathattanam niveseyya yatha bhuri pavaddhati

Van energieke toewijding ontspruit wijsheid. Ga daarom die weg op zodat wijsheid toeneemt.

Van bespiegeling en geconcentreerde meditatie ontstaat verfijnde wijsheid. Door het niet beoefenen van meditatie vermindert wijsheid. Wanneer deze twee paden eenmaal herkend zijn — het ene leidend tot vermeerdering en het andere tot vermindering van wijsheid — moet iemand zichzelf dusdanig gedragen dat zijn wijsheid toeneemt.

Kap het bos en het struikgewas om

283. Monniken, kap het woud om maar niet de alleenstaande boom, want het is het woud en het struikgewas waar vanuit angst ontstaat. Na dit te hebben omgekapt zul je Nibbana bereiken.

vanam chindatha ma rukkham vanato jayati bhayam chetva vanaña vantham ca nibbana hotha bhikkhavo

Kap het bos en het struikgewas om, maar niet de alleenstaande boom. Het is het bos en het struikgewas dat angst voortbrengt. Bevrijd je daarvan.

Monniken, kap het woud van bezoedelingen om, maar kap niet de alleenstaande boom om. Angst komt voort uit het woud van bezoedelingen. Veeg het schoon, zowel het woud als het struikgewas. Wanneer dit kapwerk volbracht is heb je Nibbana verwerkelijkt.

Leer meer op de Detailpagina

Gehechtheid aan vrouwen

284. Zolang er het struikgewas van bezoedelingen van de man naar de vrouw bestaat, zo lang is die man in zijn geest gehecht, precies zoals een kalf gehecht is aan de moederkoe.

yavam hi vanatho na chijjati anumatto'pi narassa narisu patibaddhamano'va tava so vaccho khirapako'va matari

Zolang de hartstocht van de man naar vrouwen niet afgekapt is, ligt de geest aan banden.

Zolang de geest van de man gehecht is aan vrouwen, al is het slechts een moment, zolang zal zijn geest gehecht zijn, precies zoals een kalf gehecht is aan de moederkoe. Zijn gehechtheid (die niet verwijderd is) is als het niet gekapte struikgewas in het bos.

Leer meer op de Detailpagina

Pad naar vrede

285. Kap de gehechtheid voor jezelf af, zoals je met eigen hand een lelie plukt in de herfst. Cultiveer dit vreedzame pad dat naar Nibbana leidt, het pad dat door de Boeddha is onderwezen.

ucchinda sinehamattano kumudam saradikam'va panina santimaggameva bruhaya nibbanam sugatena desitam

Kap gehechtheden door zoals je een lelie bij de steel afbreekt met je eigen hand. Ga door op het pad naar Nibbana.

Net zoals een persoon een lelie plukt in de herfst met zijn eigen hand, zo makkelijk kun je je gehechtheid aan jezelf 'afplukken'. Ontwikkel het pad dat naar Nibbana leidt zoals dat door de Boeddha is aanbevolen. Hier wordt het gemak benadrukt waarmee Arahatschap bereikt kan worden (een lelie in de herfst kan makkelijk geplukt worden).

De angst voor de dood

286. Hier zal ik de regentijd doorbrengen, hier de winter en hier de zomer; aldus denkt de dwaas. Hij realiseert zich niet het gevaar (dat de dood elk moment kan komen).

idha vassam vasissami idha hemantagimhisu iti balo vicinteti antarayam na bujjhati

Onwijze mensen maken plannen voor de toekomst, van seizoen tot seizoen, en denken niet na over de gevaren waarmee zij verbonden zijn.

Wanneer de onwetende persoon denkt dat hij de gehele tijd van het regenseizoen, het winterseizoen en het zomerseizoen in een bepaalde plaats kan doorbrengen, beseft hij niet de bedreiging van de dood. Een dwaas iemand denkt alleen maar aan aangename pleziertjes en staat nooit stil bij het feit dat de dood onvermijdelijk is.

Leer meer op de Detailpagina

De dood overvalt hen die gehecht zijn

287. Zij die een gehechte geest hebben en hartstocht hebben naar kinderen en vee, worden door de dood gegrepen en meegenomen zoals een vloedgolf een slapend dorp meesleurt.

tam puttapasusammattam byasattamanasam naram suttam gamam mahogho'va maccu adaya gacchati

Mensen zijn verzot op kinderen en weelde. Maar de dood sleurt hen mee zoals een vloedgolf een slapend dorp meesleurt.

Mensen zijn er trots op dat zij kinderen, vee en andere vormen van weelde bezitten. Zij neigen ernaar trots te zijn omdat hun geest door bezoedelingen overweldigd is. Vloedgolven spoelen een slapend dorp weg en nemen alle inwoners en hun bezittingen mee. Op dezelfde manier komt de dood voor hen die niet indachtig zijn, plotseling, en sleurt hen mee; hoe trots zij ook op hun bezittingen zijn...

Geen bescherming wanneer dat echt nodig is

288. Noch zonen bieden bescherming, noch vader noch familie; wanneer iemand gegrepen wordt door de koning van de Dood, dan wordt er temidden van kennissen geen bescherming gevonden.

na santi putta tanaya na pita na'pi bandhava antakena'dhipannassa natthi ñatisu tanata

Wanneer de dood komt, kunnen noch ouders, noch kinderen, noch verwanten iemand beschermen.

Als een persoon door de beëindiger (de dood) gegrepen wordt, kunnen zonen hem niet beschermen. Zelfs iemands vader kan geen bescherming bieden tegen de grip van de dood, noch kunnen iemands verwanten hem redden.

Leer meer op de Detailpagina

Het pad naar het onsterfelijke

289. Laat de wijze, die dit feit begrepen heeft en door deugd goed bedwongen is, snel het pad vrijmaken dat naar Nibbana leidt.

etamatthavasam ñatva pandito silasamvuto nibbanagamanam maggam khippameva visodhaye

De waarheid hieromtrent kennende, moet de deugdzame en wijze persoon het pad naar Nibbana vrijmaken.

Wanneer men gewaar is van het feit dat niemand je van de dood kan redden, moet een wijs mens die beheerst en gedisciplineerd is, zonder tijd te verliezen het pad naar Nibbana vrijmaken.

Leer meer op de Detailpagina

Document info
RegID Dhphfd20
Bijgewerkt 2 augustus 2020 23:35:26
Auteur Peter van Loosbroek — Ananda
Locatie www.sleuteltotinzicht.nl
Copyright Zie voor gebruik van deze tekst www.sleuteltotinzicht.nl/glb_copyright.htm
Overig Geen