Dhammapada hoofdstuk 15 — Geluk

Sukha vagga

Hoofdstuk 15, Dhammapada 197-208

Zonder haat onder de hatenden

197. Wij, die niet haten, leven gelukkig te midden van hen die haten. Onder hatende mensen leven wij vrij van haat.

susukham vata jivama verinesu averino verinesu manussesu viharama averino

Zij die geen vijandigheid in zich dragen zijn zelfs gelukkig terwijl zij te midden van vijanden leven.

Wij leven zonder haat onder hen die haten. Wanneer zij haten, leven wij zonder haat. Ondanks dat wij onder hen leven die haten, zijn wij bijzonder gelukkig.

Zonder ziekte onder de zieken

198. Wij, die gezond zijn, leven gelukkig te midden van hen die ziek zijn. Onder zieke mensen leven wij vrij van ziekten.

susukham vata jivama aturesu anatura aturesu manussesu viharama anatura

Voor hen met gevoelens van goede gezondheid, is het inderdaad comfortabel om onder de zieken (met bezoedelingen) te leven.

Onder hen die ziek zijn (aangetast door bezoedelingen) leven wij, die vrij van die ziekten zijn. Onder de zieken leven wij, vrij van ziekten, inderdaad bijzonder gelukkig.

Zonder waanzinnigheid onder de waanzinnigen

199. Wij, die vrij van waanzinnigheid zijn, leven gelukkig te midden van hen die waanzinnig zijn. Onder waanzinnige mensen leven wij vrij van waanzinnigheid.

susukham vata jivama ussukesu anussuka ussukesu manussesu viharama anussuka

Zonder dat wij opgewonden zijn leven wij in alle comfort te midden van zeer opgewonden wereldse mensen.

Wij leven onder opgewonden mannen en vrouwen die zichzelf onafgebroken inspannen voor de waanzinnige jacht op wereldse dingen. Wij die niet zulk een koortsachtige inspanning verrichten voor de jacht op wereldse zaken, leven bijzonder gelukkig. Onder hen die het wereldse najagen, onder hen die plezieren zoeken, leven wij zonder die plezieren te zoeken.

Geluk als voedsel

200. Wij, die niets bezitten, leven inderdaad gelukkig. Onszelf voedend met geluk zijn wij als de Abhassara deva's.

susukham vata jivama yesam no natthi kiñcanam pitibhakkha bhavissama deva Abhassara yatha

Bezitloos (van slechte eigenschappen) leven wij in groot geluk. Ondersteund door vreugde zijn wij als hemelwezens (deva's).

Wij leven gelukkig, wij hebben geen eigenschappen om ons zorgen over te maken. Doordat wij met geluk gevoed worden, zijn wij als de Abhassara deva's.

Boven winnen en verliezen uitgestegen

201. Overwinning geeft aanleiding tot haat, want zij die verslagen zijn verblijven in ellende. De kalme persoon verblijft in geluk omdat hij boven overwinning en verslagen zijn uitgestegen is.

jayam veram pasavati dukkham seti parajito upasanto sukham seti hitva jayaparajayam

Overwinning werkt vijandigheid in de hand. De overwonnene blijft in ellende achter. Voorbij overwinning en verslagen zijn, ligt de zegen van gelijkmoedigheid.

Overwinning brengt haat in het bestaan. De verslagen persoon verblijft in ellende. Maar de persoon wiens geest kalm en vredig is, verblijft in geluk. Hij hoeft het van niemand te winnen en daarom is ook een eventuele nederlaag niet relevant voor hem. Winnen en verliezen zijn zaken waar wereldse mensen zich mee bezigen, het is voedsel voor het ego. Maar de ware leerling heeft zijn ego overwonnen.

De hoogste vrede

202. Er is geen vuur als begeerte, geen misdaad als haat, geen lijden als de aggregaten, geen geluk dan de hoogste vrede.

natthi ragasamo aggi natthi dosasamo kali natthi khandhasama dukkha natthi santiparam sukham

Geen vuur als begeerte, geen misdaad als haat, geen lijden als het 'zelf'. Nibbana is de hoogste zegen.

Er is geen vuur als het vuur van begeerte. Er is geen misdaad als de misdaad van haat. Er is geen pijn als de verpersonifieerde aggregaten van fenomenen (pañca upadana kkhandha). Er is geen hoger geluk als de hoogste vrede, hetgeen Nibbana is.

De ergste ziekten en het hoogste geluk

203. Honger is de ergste ziekte, samengestelde dingen zijn het grootste lijden. Dit realistisch begrip is het hoogste geluk, hetgeen Nibbana is.

jighaccha parama roga sankhara parama dukkha etam natva yathabhutam nibbanam paramam sukham

Honger is de ergste ziekte. Het leven in samsara de ergste wanhoop. Hier aan voorbij ligt de zegen van Nibbana.

De meest erge ziekte is honger. Het ergste van pijn ligt besloten in samengestelde dingen (sankhara's). Wanneer deze realistische kijk op dingen ontwikkeld is, dan is dat het hoogste geluk hetgeen overeenkomt met Nibbana. Met honger wordt hier de honger naar voedsel (ahara) voor geconditioneerde dingen bedoeld waardoor je aan samsara gebonden blijft.

Vier verheven dingen

204. Gezondheid is het beste bezit, tevredenheid het hoogste van alle weelde, de besten onder je relaties zijn zij die betrouwbaar zijn, Nibbana is het hoogste geluk.

arogyaparama labha santutthiparamam dhanam vissasaparana ñati nibbanam paranam sukham

Goede gezondheid is het allerbelangrijkste bezit. Tevredenheid is de hoogste weelde. Degene die betrouwbaar zijn, zijn de besten onder je relaties. Nibbana is het hoogste geluk.

Van alle bezittingen is gezondheid het allerbelangrijkste bezit. Van weelde is tevredenheid (omdat er geen begeerte is) de hoogste weelde. Onder je relaties zijn zij die betrouwbaar zijn de meest verheven personen. Onder het geluk is Nibbana het allerhoogste geluk.

Degenen die vrij zijn, zijn het zuiverst

205. Nadat hij de smaak van afzondering heeft geproefd en ook de verheven kalmte ervaren heeft hetgeen het resultaat is van de afwezigheid van bezoedelingen — drinkt iemand de vreugde van de Dhamma.

pavivekarasam pitva rasam upasamassa ca niddaro hoti nippapo dhammapitirasam pibam

Terwijl zij de smaak van afzondering en kalmte proeven, drinken zij, die onbezoedeld zijn, de vreugde van de Dhamma.

Hij heeft de smaak van afzondering geproefd. Hij heeft ook de smaak van kalmte ervaren vanwege de afwezigheid van bezoedelingen. Genietend van de vreugde van realistisch gewaarzijn, is hij niet aangetast door bezoedelingen en is hij vrij van kwaad.

Aangename ontmoetingen

206. Het zien van de edelen is goed. Met hen te leven strekt altijd tot geluk. Door nooit dwazen te zien is iemand altijd gelukkig.

sahu dassanamariyanam sannivaso sada sukho adassanena balanam niccam'eva sukhi siya

Om samen te zijn met edele mensen betekent altijd geluk. Vermijd dwazen, dan ben je altijd vredig.

Het zien van edelen is goed. Met hen te leven strekt altijd tot geluk. Het maakt iemand gelukkig door niet met dwazen om te gaan.

De warme ontmoeting met je eigen volk

207. Wie zich beweegt in het gezelschap van dwazen, kan een lange periode van verdriet tegemoet zien. Het samenzijn met dwazen, is als een leven met de vijand. Maar met de wijzen zijn, dat is als de gelukkige ontmoeting met je eigen volk.

balasangatacari hi dighamaddhana socati dukkho balehi samvaso amitteneva sabbada dhiro ca sukhasamvaso natinam'va samagamo

In het gezelschap van idioten ervaart iemand altijd ellende. Maar de wijzen zijn altijd een bron van warmte en begrip. Dat is je ware familie.

Een persoon die in het gezelschap leeft van dwazen zal voor een lange periode verdriet hebben. Het leven met dwazen is alsof je moet leven met vijanden; het leidt altijd tot ellende. Maar het samenzijn met de wijzen is als een warme ontmoeting met je eigen volk; dit leidt altijd tot geluk.

Volg de wijzen zoals de maan het pad van de sterren volgt

208. Ga daarom om met de wijzen, zij die over wijsheid beschikken, die goed geleerd zijn, die standvastig zijn in deugdzaamheid. Zulke edele personen wiens geluid eerlijk is, dien je te volgen — net zoals de maan het pad van de sterren volgt.

tasma hi dhiram ca paññan ca bahussutam ca dhorayhasilam vatavantam ariyam tam tadisam sappurisam sumedham bhajetha nakkhattapatham'va candima

De maan volgt het pad van de sterren. Volg op dezelfde wijze het pad van de wijzen.

De maan houdt het pad van de sterren aan. Op dezelfde manier dient iemand het gezelschap te zoeken van edele personen die standvastig zijn, die altijd recht door zee zijn, die begiftigd zijn met diepe wijsheid, die van grote geleerdheid zijn, die in staat zijn zich standvastig in te spannen en die plichtsgetrouw zijn. Dat zijn de verheven menselijke wezens.

Document info
RegID Dhphfd15
Bijgewerkt 2 augustus 2020 23:37:26
Auteur Peter van Loosbroek — Ananda
Locatie www.sleuteltotinzicht.nl
Copyright Zie voor gebruik van deze tekst www.sleuteltotinzicht.nl/glb_copyright.htm
Overig Geen