Dhammapada hoofdstuk 16 — Geliefd

Piya vagga

Hoofdstuk 16, Dhammapada 209-220

De toewijding van egoïsten

209. Men is betrokken in datgene wat verkeerd is en niet betrokken in datgene wat goed is. Iemand die aldus nalatig is in wat gedaan zou moeten worden, richt zich alleen op datgene wat bij hem geliefd is. Hij benijdt hen die geen betrokkenheid met het zelf hebben.

ayoge yuñjam attanam yogasmiñ ca ayojayam attham hitva piyaggahi pihet'attanuyoginam

Zonder toewijding of met een verkeerde toewijding, benijdt de plezierzoeker degene die alle banden met zelfzuchtigheid heeft overwonnen.

Door betrokken te zijn in het verkeerde en niet betrokken te zijn in het goede, gaat het iemand alleen om zijn zintuiglijke verlangens, wat bij hem geliefd is. Zo wordt niet gedaan wat gedaan zou moeten worden en zorgt iemand niet voor zijn eigen welzijn. Zulk iemand benijdt hen, die, in tegenstelling tot hemzelf, hebben afgedaan met zelfzuchtigheid.

Geliefden en niet geliefden zijn allebei pijnlijk

210. Ga nooit te intiem om met geliefden, noch met hen die niet geliefd zijn. Want zowel het niet zien van geliefden als het zien van onaangename personen, is lijden.

ma piyehi samagañchi appiyehi kudacanam piyanam adassanam dukkham appiyanañ ca dassanam

Het niet zien van geliefden is pijnlijk en pijnlijk is het zien van niet geliefde personen. Geen contact behoed je van lijden.

Ga nooit te close om met hen die je geliefd zijn en ook niet met hen die je niet goed bevallen. Het is altijd pijnlijk om van hen te moeten scheiden die je geliefd zijn. Het is ook pijnlijk gevoegd te worden bij hen die onaardig zijn.

Niet gebonden door de banden van bezoedelingen

211. Daarom moet iemand geen geliefden hebben, want de scheiding van geliefden is pijnlijk. In hem die noch geliefden noch niet-geliefden heeft, worden geen banden van bezoedelingen aangetroffen.

tasma piyam na kayiratha piyapayo hi papako gantha tesam na vijjanti yesam natthi piyappiyam

Verwerp alle voorkeur en afkeer. Bevrijd van banden zul je niet lijden vanwege scheiding.

Daarom moet iemand geen geliefden hebben (d.w.z. innerlijk zich daar niet aan hechten) want de scheiding is pijnlijk, dat is slecht voor ons. Hij die geen banden heeft, is noch aan geliefden, noch aan niet-geliefden gebonden. Hij is vrij van voorkeur en afkeer.

Het gevolg van geliefden

212. Uit geliefden ontstaat verdriet; uit geliefden ontstaat vrees. Voor hem die geen geliefden heeft, bestaat er geen verdriet. Vanwaar dan nog vrees?

piyato jayati soko piyato jayati bhayam piyato vippamuttassa natthi soko kuto bhayam

Uit geliefden ontstaat verdriet en angst. Wie geen geliefden heeft, heeft ook geen verdriet en angst.

Uit geliefden ontstaat verdriet; uit geliefden ontstaat vrees. Voor hem die geen geliefden heeft is er geen verdriet. Hoe kan er dan voor zo'n persoon angst zijn?

Het gevolg van genegenheid

213. Uit genegenheid ontstaat verdriet; uit genegenheid ontstaat vrees. Voor hem die vrij is van genegenheid bestaat er geen verdriet. Vanwaar dan nog vrees?

pemato jayati soko pemato jayati bhayam pemato vippamuttassa natthi soko, kuto bhayam

Uit genegenheid ontstaat verdriet en angst. Als er geen genegenheid is, dan is er ook geen verdriet en angst.

Uit genegenheid (pema) ontstaat verdriet; uit genegenheid ontstaat vrees. Voor hem die vrij is van genegenheid is er geen verdriet. Hoe kan er dan voor zo'n persoon angst zijn?

Leer meer op de Detailpagina

Het gevolg van gehechtheid

214. Uit gehechtheid ontstaat verdriet; uit gehechtheid ontstaat vrees. Voor hem die niet gehecht is, bestaat er geen verdriet. Vanwaar dan nog vrees?

ratiya jayati soko ratiya jayati bhayam ratiya vippamuttassa natthi soko kuto bhayam

Uit gehechtheid ontstaat verdriet en angst. Wie niet gehecht is, heeft ook geen verdriet en angst.

Uit gehechtheid ontstaat verdriet; uit gehechtheid ontstaat vrees. Voor hem die vrij is van gehechtheid is er geen verdriet. Hoe kan er dan voor zo'n persoon angst zijn?

Het gevolg van zintuiglijk verlangen

215. Uit zintuiglijk verlangen ontstaat verdriet; uit zintuiglijk verlangen ontstaat vrees. Voor hem die geen zintuiglijk verlangen heeft, bestaat er geen verdriet. Vanwaar dan nog vrees?

kamato jayati soko kamato jayati bhayam kamato vippamuttassa natthi soko kuto bhayam

Uit zintuiglijk verlangen ontstaat verdriet en angst. Wie niet zintuiglijk is, heeft ook geen verdriet en angst.

Uit zintuiglijk verlangen (kama) ontstaat verdriet; uit zintuiglijk verlangen ontstaat vrees. Voor hem die vrij is van zintuiglijk verlangen is er geen verdriet. Hoe kan er dan voor zo'n persoon angst zijn?

Het gevolg van begeerte

216. Uit begeerte ontstaat verdriet; uit begeerte ontstaat vrees. Voor hem die vrij is van begeerte bestaat er geen verdriet. Vanwaar dan nog vrees?

tanhaya jayati soko tanhaya jayati bhayam tanhaya vippamuttassa natthi soko kuto bhayam

Uit begeerte ontstaat verdriet en angst. Als er geen begeerte is, dan is er ook geen verdriet en angst.

Uit begeerte (tanha) ontstaat verdriet; uit begeerte ontstaat vrees. Voor hem die vrij is van begeerte is er geen verdriet. Hoe kan er dan voor zo'n persoon angst zijn?

Geliefd door de massa

217. Perfect in deugdzaamheid en inzicht, goed gevestigd in de Dhamma en waarheidlievend. Hij let op zijn eigen daden. Zulk iemand is geliefd bij de mensen.

sliadassana sampannam dhammattham saccavedinam attano kamma kubbanam tam jano kurute piyam

Perfect in deugdzaamheid en inzicht en zijn verplichtingen indachtig. Zulk een persoon is geliefd bij de massa.

Hij is begiftigd met discipline en inzicht. Hij is stevig gevestigd in de wet van rechtvaardigheid. Hij spreekt de waarheid. Hij bewaakt zijn wereldse en spirituele verantwoordelijkheden. Zulk een persoon wordt door de massa vereerd.

De persoon met de hogere verlangens

218. Iemand met het verlangen naar het Ongedefinieerde, heeft (Nibbana) reeds aangeraakt en is niet gebonden aan zintuiglijke verlangens. Zo iemand wordt een 'tegen de stroom in gebondene' genoemd.

chandajato anakkhate manasa ca phuto siya kamesu ca appatibaddhacitto uddhamsotto'ti vuccati

Scherp afbuigend naar Nibbana, vrij van wereldse plezieren. Van hem wordt gezegd dat hij een 'tegen de stroom in gebondene' is.

In die persoon is een diep verlangen naar het ongedefinieerde, het ongeconditioneerde (Nibbana) ontstaan. Mentaal heeft hij het al aangeraakt. Hij wordt een zwemmer genoemd die tegen de stroom in zwemt; een persoon die gebonden is aan de opwaartse stroom. Hij heeft het proces aangaande de verwerkelijking van Nibbana reeds gestart.

Verheugd vanwege de veilige terugkeer

219. Als iemand veilig thuiskomt nadat hij voor lange tijd ver van huis is geweest, dan verheugen zijn vrienden, zij die hem geluk wensen en ook zijn verwanten zich in zijn veilige terugkeer.

cirappavasim purisam durato sotthimagatam natimitta suhajja ca abhinandanti sagatam

Zij die goede daden hebben verricht worden in hemelse sferen verwelkomt alsof zij lang weggeweest zijn en zij worden verwelkomd door hun verwanten.

Wanneer een persoon, die voor een lange tijd ver van huis heeft gewoond en vervolgens veilig terugkeert, wordt door zijn vrienden, door hen die het goed met hem voorhebben en ook door zijn verwanten, met blijdschap verwelkomd. Zij zijn blij omdat hij veilig is teruggekeerd.

Goede daden leiden tot goede resultaten

220. Als verdienstelijke daden zijn verricht en men van deze wereld naar de andere wereld gaat, dan verwelkomen die verdiensten iemand daar op dezelfde manier zoals verwanten een geliefde ontvangen die van een lange reis terugkeert.

tatheva katapuññam'pi asma loka param gatam puññani patiganhanti piyam ñatim'va agatam

De gevolgen van een goed leven verwelkomen de goeddoener in het hiernamaals. Precies zoals bloedverwanten een familielid van een lange reis verwelkomen.

Op dezelfde manier, wanneer zij die verdienstelijke daden hebben verricht, en van deze wereld naar de volgende gaan, dan verwelkomen de verdiensten (de gevolgen van de verdienstelijke daden) hen, zoals vrienden en verwanten hem verwelkomen wanneer hij van een lange reis terugkeert.

Document info
RegID Dhphfd16
Bijgewerkt 2 augustus 2020 23:37:08
Auteur Peter van Loosbroek — Ananda
Locatie www.sleuteltotinzicht.nl
Copyright Zie voor gebruik van deze tekst www.sleuteltotinzicht.nl/glb_copyright.htm
Overig Geen