De heiligen

Arahanta vagga

Hoofdstuk 7, Dhammapada 90-99

Bevrijd van de angst van hartstocht

090. Met de reis beëindigd en zonder verdriet, van alles volledig vrij. In hem die alle banden heeft opgegeven, wordt de angst van hartstocht niet gevonden.

gataddhino visokassa vippamuttassa sabbadhi sabbaganthappahinassa parilaho na vijjati

De reis volbracht, zonder verdriet, vrij van banden; zo iemand lijdt niet meer vanwege de angst van hartstocht.

Zij hebben het einde van de reis bereikt — hun zoektocht naar bevrijding is geslaagd. Zij zijn zonder verdriet en volledig bevrijd in de geest. Zij zijn bevrijd van alle verstrengelingen, en er zijn geen banden meer die hen vastbinden. In hen bestaat geen vrees meer.

Heiligen zijn niet gehecht

091. Zij die indachtig zijn spannen zich in. In geen enkele woonplaats zien zij vreugde. Zoals zwanen hun meer achterlaten, laten zij hun verblijfplaatsen achter.

uyyuñjanti satimanto na nikete ramanti te hamsa'va pallalam hitva okamokam jahanti te

Indachtig verblijden zij zich in geen enkele woonplaats, zij begeven zich van het huislijke tot het thuisloze zoals vertrekkende zwanen die elk meer achter zich laten.

Zij die indachtig zijn spannen zich in om hun alertheid altijd stabiel te houden. Zij zijn in het geheel niet gehecht aan woningen en nederzettingen. Doordat zij alle plaatsen van vaste woonplaatsen hebben opgegeven, vertrekken zij zoals zwanen die wegvliegen en in hun geest vrij zijn en niet gehecht zijn aan een meer.

Het pad dat niet bespeurd kan worden

092. Zij die niet vergaren, die volledig begrip hebben van de aard van voedsel (ahara), hebben als hun gebied het objectloze en de leegte van perfecte vrijheid. Zoals vogels die in de lucht vliegen, is hun gang moeilijk te bespeuren.

yesam sannicayo natthi ye pariññatabhojana suññato animitto ca vimokkho yassa gocaro akase'va sakuntanam gati tesam durannaya

Het pad van hen die bevrijd zijn kan niet bespeurd worden, net zo min de vlucht van vogels bespeurd kan worden.

Met het volle begrip dat de ware aard van dingen leeg is en objectloos (zonder een vaste kern), is de geest vrij van begeerte en laat geen spoor na van waar hij ergens naar toe gaat, precies zoals vogels ook geen sporen achterlaten in hun vlucht.

In dit en in het volgende vers wordt met 'voedsel' niet louter 'eten' bedoeld, zoals dat vaak door schrijvers wordt vertaald, maar ook het mentale voedsel.

De staat van Arahats kan niet worden getraceerd

093. Van hen wiens bezoedelingen zijn vernietigd, die niet gehecht zijn aan wat voor soort voedsel (ahara) dan ook, hebben als hun gebied het objectloze en de leegte van perfecte vrijheid. Zoals vogels die in de lucht vliegen, is hun gang moeilijk te bespeuren.

yassa'sava parikkhina ahare ca anisitto suññato animitto ca vimokkho yassa gocaro akase'va sakuntanam dadam tassa durannayam

Het pad van de hartstochtelozen, die niet gehecht zijn aan voedsel (ahara) ontraceerbaar zoals de vlucht van vogels in de lucht.

Als iemand volledig bevrijd is van bezoedelingen, intern of extern, dan motiveert dat menselijk gedrag en dan is men niet gehecht aan voedsel (zie ahara). Dat type mens focust zijn geest op leegte, objectloosheid en vrijheid van denken. Het pad van zulke heiligen is moeilijk te bespeuren, net zoals het pad van vogels die door de lucht vliegen.

Zelfs de goden aanbidden Arahats

094. Wiens zintuigen gekalmeerd zijn zoals strijdrossen door de paardentemmer goed getraind zijn, die geen vooroordelen heeft en onbezoedeld is; zulk een persoon is zelfs door de goden geliefd.

yass'indriyani samathan gatani assa yatha sarathina sudanta pahinamanassa anasavassa deva'pi tassa pihayanti tadino

Hij, wiens zintuigen zijn getraind zoals goed getrainde paarden, is zuiver en bescheiden. Zelfs de deva's aanbidden hem.

Van hen wier zintuigen gekalmeerd zijn zoals een paard door een paardentemmer gekalmeerd is, die hun vooroordelen volledig hebben opgegeven, die vrij zijn van bezoedelingen (asava's); het zien van zulk mentaal stabiele mensen, maakt zelfs de deva's blij.

Arahats gaan niet meer door in samsara

095. Iemand van goed gedrag is als de aarde, veilig en niet ontstemd, hij is als een pilaar van een stadspoort, als een moddervrij meer. Voor iemand die zo is, zijn er geen ronden van geboorten en dood meer.

pathavisamo no virujjhati indakhilu'pamo tadi subbato rahado'va apetakaddamo samsara na bhavanti tadino

Vreedzaam als de aarde en zuiver als een meer, gaat de Arahat niet meer door in samsara.

De edele Arahats verliezen nooit hun beheersing wat hen ook wordt aangedaan. Zij zijn zo sterk en onwankelbaar als de pilaren van een stadspoort die de poorten van steden beveiligen. Zij zijn zo helder en kalm als de oceaan en de meren die verstoken zijn van modder. Zulk een type persoon is opgehouden om in de ronden van geboorte en dood (samsara) door te gaan.

De kalmte van de Arahats

096. Vredig is zijn geest. Vredig is zijn spraak. Vredig zijn zijn daden. Perfect in de kennis van vrijheid, zo iemand is uiterst vredig.

santam tassa manam hoti santa vaca ca kamma ca sammadañña vimmuttassa upasantassa tadino

Kalm van geest, kalm in spreken en daden, is hij die volledig bevrijd is door perfecte wijsheid.

Een Arahat die 'bevrijd van weten' is (d.w.z. vrij van het vormen van meningen die gebaseerd zijn op ervaringen uit het verleden of heden), is kalm en onwrikbaar onder de invloed van veranderende omstandigheden. Zijn geest is vredig. Zijn woorden zijn vredig. Zijn daden (kamma) zijn ook vredig.

Leer meer op de Detailpagina

Het belangrijkste geloof is het geloof in jezelf

097. Zonder verkeerd geloof, het ongeconditioneerde kennende, de banden uiteindelijk verbroken, elke gelegenheid tot wedergeboorte vernietigd en begeerte opgegeven. Hij is inderdaad een edel persoon.

assaddho akataññu ca sandhicchedo ca yo naro hatavakaso vantaso sa ve uttamaporiso

Zijn belangrijkste geloof is het geloof in hemzelf, hij is een kenner van zijn doel, een meedogenloze vernietiger van alles dat tussenbeide komt.

Hij heeft geen verkeerd geloof, d.w.z. dat zijn diepste vertrouwen in zichzelf verankerd is. Hij is zich gewaar van het onsterfelijke, het ongeconditioneerde. Hij is een breker van schakels omdat hij al zijn wereldse banden heeft verbroken. Hij heeft elke gelegenheid tot wedergeboorte vernietigd. Hij heeft alle begeerten opgegeven. Vanwege dit alles is hij, de Arahat, zonder twijfel een edel persoon.

De verblijven van Arahats zijn zeer bekoorlijk

098. Of het in dorpen of wouden is, in valleien of op heuvels — overal waar Arahats verblijven, daar is de aarde bijzonder bekoorlijk.

game va yadi va'raññe ninne va yadi va thale yattharahanto viharanti tam bhumim ramaneyyakam

De verblijven van Arahats — of het een dorp, een vallei, een woud of een heuvel is — zijn inderdaad zeer aangenaam.

Of het in een dorp of in het woud is, in een vallei of op een heuvel — overal waar Arahats verblijven, daar is het zeer aangenaam.

Degene zonder hartstocht geniet van de wouden

099. Aangenaam zijn de wouden. Waar het gewone volk geen genoegen in beleeft, daar scheppen de hartstochtenlozen behagen in. Want zij zijn geen plezierzoekers.

ramaniyani araññani yattha na ramati jano vitaraga ramissanti na te kamagavesino

De wouden waar het gewone volk geen genoegen in vindt, zijn een verrukking voor hen die niet op zoek zijn naar zintuiglijke plezieren.

De fascinerende wouden die de geest van de wereldse massa niet gevangen nemen en waarin zij geen genoegen vinden, zijn alleen aantrekkelijk voor hen zonder hartstocht. De Arahats beleven genoegen in de wouden omdat zij geen najagers zijn van zintuiglijke plezieren.

Document info
RegID Dhphfd07
Bijgewerkt 22 juni 2020 09:07:21
Auteur Peter van Loosbroek — Ananda
Locatie www.sleuteltotinzicht.nl
Copyright Zie voor gebruik van deze tekst www.sleuteltotinzicht.nl/glb_copyright.htm
Overig Geen