Wat is Sandhi?

Sandhi betekent letterlijk 'koppeling' of 'samenvoeging' van klanken. Het is de beïnvloeding van een klank door naburige klanken om de welluidendheid en uitspreekbaarheid te bevorderen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen interne Sandhi (binnen een woord) en externe Sandhi (tussen twee woorden).

De oorspronkelijke boeddhistische teksten werden ten tijde van de Boeddha oraal doorgegeven. Met het digitaliseren van de teksten ontstaat er een moeilijkheid omdat de teksten vaak uit lange aaneengesloten reeksen bestaan, soms wel tot ruim 200 tekens! Om het leesbaarder te maken worden reeksen ingekort en vervolgens a.d.h.v. Sandhi regels samengevoegd. De regels binnen Sandhi zijn geen absolute regels, maar slechts mogelijkheden die variëren afhankelijk van de context. Deze regels zijn complex en moeilijk te begrijpen voor een beginner.

In het woordenboek zie je vaak de component Constructie waarin wordt aangegeven uit welke delen een woord bestaat. Dit biedt meestal wel duidelijkheid, vooral als de afzonderlijke delen zijn voorzien van links.

Er zijn echter ook gevallen die lastiger zijn. In die gevallen heb ik (meestal) met het woord Sandhi (gevolgd met een punt en doorgaans met een link) aangegeven dat er sprake is van een Sandhi-samenstelling. Het woord is dan vaak lastiger te verifiëren (omdat Sandhi regels niet absoluut zijn). In dergelijke gevallen worden — indien mogelijk — onderaan, met plus (+) teken voorafgegaan, meer woorden weergegeven zodat het mogelijk is meerdere opties te bekijken. Een voorbeeld hiervan kun je bekijken in het woordenboek onder māyaṁ.

Zichtbare spaties

Verder zijn er special toespraken op STI beschikbaar waar hele delen met het Pāḷi zijn weergegeven. Vanwege de sandhi regels wordt een reeks (binnen die delen) dat uit één of meer woorden of samenstellingen kan bestaan, dikwijls door een 'zichtbare spatie' van elkaar gescheiden. Voorbeeld: a·n·nānam·atho. Hierdoor kan de sandhi samenstelling worden herkend. De afzonderlijke delen en combinaties kunnen los van elkaar namelijk verschillende betekenissen hebben. Om de betekenis van het woord duidelijk te stellen, heb ik (auteur) het bedoelde woord in de desbetreffende context met een link in de reguliere tekst weergegeven (indien opgenomen in het woordenboek). In dit voorbeeld: (annānamatho).

Vervoegingen

Ik heb niet altijd alle vervoegingen gebruikt. Dat zou niet alleen het woordenboek erg belasten, maar ook erg arbeidsintensief zijn. Voor bijvoorbeeld nidānā heb ik een verwijzing naar nidāna gemaakt, maar dit is dus niet bij alle vervoegingen.