De geest

Citta vagga

Hoofdstuk 3 Naar de Hoofdpagina van de Dhammapada.
Dhammapada 33-43

Zoals de pijlenmaker dat doet met zijn pijlen, zo maakt de wijze zijn wispelturige geest recht.

033. De geagiteerde en wankelende geest is moeilijk te beteugelen, moeilijk te bedwingen. Maar iemand met wijsheid maakt hem recht zoals een pijlmaker een pijl recht maakt.

phandanam capalam cittam durakkham dunnivarayam ujum karoti medhavi usukaro'va tejanam

Zoals een vis die uit zijn waterrijke omgeving gehaald is en op het land geworpen is, zo spartelt ook de geest wanneer het koninkrijk van Mara verlaten wordt.

varijo'va thale khitto okamokata ubbhato pariphandat'idam cittam maradheyyam pahatave

Wanneer inspanning verricht wordt om het koninkrijk van Mara de kwade te verlaten, begint de geest te spartelen en verzet te bieden, zoals een vis die uit het water gehaald is en op het droge geworpen is.

Meer lezen...

Het is inderdaad goed om deze rappe, dwalende geest, te beteugelen. Zulk een beteugeling brengt geluk.

035. De geest is heel moeilijk te beteugelen, hij is snel, focust zich op alles wat hij wenst. Het trainen van de geest is goed. De bedwongen geest brengt geluk.

dunniggahassa lahuno yatthakamanipatino cittassa damatho sadhu cittam dantam sukhavaham

Wanneer de buitengewone subtiele geest goed bewaakt wordt, zal hij veel geluk voortbrengen.

036. De geest is uitermate moeilijk te zien, hij is buitengewoon subtiel, focust zich op alles wat hij wil. Iemand die wijs is beschermt de geest. Een bewaakte geest brengt geluk.

sududdasam sunipunam yatthkamanipathinam cittam rakkhetha medhavi cittam guttam sukhavaham

Door het beteugelen van de zwervende, niet-lichamelijke, in de grot wonende geest, is iemand bevrijd van de ketenen van de dood.

durangamam ekacaram asariram guhasayam ye cittam saññamessanti mokkhanti Mara bandhana

De geest is in staat om grote afstanden af te leggen: omhoog of naar beneden, naar het noorden of het zuiden, naar het oosten of het westen, in elke richting kan hij afdwalen. Hij kan naar de toekomst of naar het verleden reizen. Hij maakt die omzwervingen helemaal alleen. De geest is zonder zichtbare of grijpbare vormen. Als een persoon de geest volledig onder controle heeft, dan zal hij de vrijheid verwerven van de banden van de dood (Mara).

Meer lezen...

Een wispelturige geest, een zwak vertrouwen en onwetendheid omtrent de Dhamma, leidt iemand niet tot totale wijsheid.

038. Van degene met een onstandvastige geest, iemand die niet de ware Dhamma kent en die een wankel vertrouwen heeft, neemt wijsheid niet toe.

anavatthitacittassa saddhammam avijanato pariplavapasadassa pañña na paripurati

Als iemands geest blijft wankelen, en als die persoon niet de ware Leer kent, als iemands enthousiasme blijft schommelen of slap is, zal wijsheid van zulk een persoon niet toenemen.

Meer lezen...

De Detailpagina van dit vers is volledig uitgewerkt.

Iemand die een geest heeft die vrij van begeerte is, vrij van haat is, is boven goed en kwaad uitgestegen. Hij is iemand zonder angst.

039. Iemand waarvan de geest niet aangetast is, een geest die ongehavend is, verlaat kwaad en ook verdiensten. Er is geen angst voor hem die volledig ontwaakt is.

anavassuta cittassa anavahatacetaso puññapapa pahinassa natthi jagarato bhayam

Overwin de krachten van het kwaad door wijsheid, versterk je geest zoals een beschermde stad.

040. Nadat dit lichaam als een vaas van klei is beschouwd, en deze geest sterk is gemaakt zoals een versterkte stad, bestrijdt men Mara met het wapen van wijsheid. Nadat de bescherming is volbracht, zal er geen zoeker naar een verblijf zijn.

kumbhupamam kayamimam viditva nagarupamam cittamidam thapetva yodhetha Maram paññayudhena jitanca rakkhe anivesano siya

Het is realistisch om het lichaam te beschouwen als zijnde kwetsbaar, fragiel, en dat het makkelijk uiteen kan vallen. In principe dient men het lichaam te beschouwen als een kruik die gemaakt is van klei. De geest dient beschouwd te worden als een stad. Men dient permanent waakzaam te zijn om de stad te beschermen. Kwaadaardige krachten dienen bestreden te worden met het wapen van wijsheid. Na de strijd, wanneer je de overwinning eenmaal hebt behaald, leef je zonder gehecht te zijn aan een sterfelijk zelf.

Meer lezen...

Weldra ligt dit lichaam levenloos op de aarde, beroofd van bewustzijn, net zoals een waardeloos stuk verrot hout.

041. Weldra, helaas, zal dit stoffelijk lichaam gestrekt op de aarde liggen. Veronachtzaamd, zonder bewustzijn, net zoals een stuk nutteloos rot hout.

aciram vat'ayam kayo pathavim adhisessati chuddho apetaviññano nirattham va kalingaram

Een verkeerd gerichte geest berokkent iemand veel meer schade dan een geduchte vijand.

042. Wat de ene bandiet de andere bandiet aandoet, of haters degene aandoen die zij haten; de slecht gerichte geest veroorzaakt bij iemand inderdaad veel meer schade.

diso disam yam tam kayira veri va pana verinam miccha panihitam cittam papiyo nam tato kare

Een goed gerichte geest doet een persoon veel meer goed dan iemands ouders of verwanten.

043. Wat iemands moeder, wat iemands vader, wat een bloedverwant ook zal doen; een goed gedisciplineerde geest, kan iemand inderdaad meer goed doen.

na tam mata pita kayira aññe vapi ca ñataka sammapanihitam cittam seyyaso nam tato kare