De wisselvalligheden van het leven

Lokavipatti Sutta

De stabiliteit van een edele discipel en de labiliteit van een wereldling.

"Deze acht wereldse toestanden, monniken, houden de wereld draaiende -- de wereld draait rond deze acht wereldse toestanden. Welke zijn deze acht?"

"Winst en verlies, succes en verslagenheid, hulde en blaam, vreugde en ellende. Deze acht wereldse toestanden, monniken, worden ondervonden door de niet-ge´nstrueerde wereldling, Ún zij worden ondervonden door de ge´nstrueerde edele discipel. Wat nu, monniken, is hier het onderscheid, wat is er de bijzonderheid van, wat is het verschil tussen de ge´nstrueerde edele discipel en de niet-ge´nstrueerde wereldling?"

"Heer, (onze kennis van) deze dingen hebben hun wortels in de Gezegende; zij hebben de Gezegende als gids en toevlucht. Het zou goed zijn, Heer, als de bedoeling van dat wat gezegd is door de Gezegende, verklaard wordt. En nadat de monniken het hebben gehoord, zullen zij het onthouden."

"Luister dan, monniken, en sla acht op mijn woorden." -- "Ja, Heer", antwoordden de monniken, en de Gezegende sprak toen als volgt:

"Wanneer monniken, een niet-ge´nstrueerde wereldling, winst ontmoet, beschouwt hij dat niet op deze wijze: 'Deze winst die naar mij toegekomen is, is vergankelijk (anicca), is onderworpen aan lijden (dukkha), en is onderhevig aan verandering (anatta).' Hij kent deze niet zoals deze werkelijk zijn. En winst en verlies, succes en verslagenheid, hulde en blaam, vreugde en ellende overkomen hem. Maar hij beschouwt hen niet op deze wijze: 'Deze toestanden zijn allemaal vergankelijk, zij zijn allemaal onderhevig aan lijden en zij zijn allemaal onderhevig aan verandering.' Hij kent deze niet zoals deze werkelijk zijn. Bij deze persoon blijven winst en verlies etc., zijn geest in beslag nemen.

Wanneer er winst is, is hij opgetogen en wanneer er verlies is, is hij terneergeslagen. Wanneer er succes is, is hij opgetogen en wanneer er verslagenheid is, is hij terneergeslagen. Wanneer er hulde is, is hij opgetogen en wanneer er blaam is, is hij terneergeslagen. Wanneer hij vreugdevol is, is hij opgetogen en wanneer er ellende is, is hij terneergeslagen.

Doordat hij zo in beslag genomen wordt door voorkeur en afkeer, zal hij niet vrij zijn van geboorte en dood, van (het ervaren van) verdriet en weeklagen, pijn, smart en wanhoop; ik zeg, dat hij niet vrij van lijden zal zijn."

"Maar, monniken, wanneer een ge´nstrueerde edele discipel winst ontmoet, zal hij dat op deze wijze beschouwen: 'Deze winst die naar mij toegekomen is, is vergankelijk, is onderworpen aan lijden, en is onderhevig aan verandering.' En op deze wijze zal hij ook verlies etc., in beschouwing nemen wanneer het hem overkomt. Hij begrijpt alle toestanden zoals zij werkelijk zijn. Bij hem zal winst en verlies etc., zijn geest niet in beslag nemen.

Daarom is hij door winst niet opgetogen en door verlies niet terneergeslagen. Door succes is hij niet opgetogen en door verslagenheid is hij niet terneergeslagen. Door hulde is hij niet opgetogen en door blaam is hij niet terneergeslagen. Door vreugde is hij niet opgetogen en door verslagenheid is hij niet terneergeslagen.

Doordat hij zo niet in beslag genomen wordt door voorkeur en afkeer, zal hij vrij zijn van geboorte en dood, van (het ervaren van) verdriet en weeklagen, pijn, smart en wanhoop; ik zeg, dat hij vrij van lijden zal zijn."

"Dit, monniken, is hier het onderscheid, dit is het bijzondere eraan, en dit is het verschil tussen de ge´nstrueerde edele discipel en de niet-ge´nstrueerde wereldling."

"Winst en verlies, succes en verslagenheid, hulde en blaam, vreugde en ellende -- al deze dingen zijn vergankelijk in het leven van mensen, niet blijvend en onderhevig aan verandering."

"De indachtige en wijze onderscheidt dit goed,
en is gewaar van hun constante verandering.
De dingen die plezierig zijn verstoren zijn geest niet; en de dingen die onplezierig zijn irriteren hem niet."

"Alle voorkeuren en afkeren zijn door hem uitgebannen; ze zijn opgehouden en bestaan niet langer meer. Hij is nu gewaar van een vlekkeloze, smartloze staat. Bewust weet hij dat hij voorbij het bestaan is gegaan."

RegID: A08-006
Bijgewerkt op: 16 juni 2005
Auteur: Peter van Loosbroek - Ananda
Locatie: www.sleuteltotinzicht.nl
Copyright: Zie voor gebruik van deze tekst www.sleuteltotinzicht.nl/glb_copyright.htm
Overige informatie: Geen