Begeerte

Tanha vagga

Hoofdstuk 24 Naar de Hoofdpagina van de Dhammapada.
Dhammapada 334-359

Begeerte die uit onoplettendheid voortkomt duwt een mens van geboorte naar geboorte zoals een aap zijn sprong naar fruit maakt.

334. De begeerte van een onoplettend mens groeit zoals de Maluva kruipplant die bomen vernietigt. Zo springt iemand van het ene leven naar het andere, precies zoals een aap die in het woud naar fruit zoekt.

manujassa pamattacarino tanha vaddhati maluva viya so plavati hurahuram phalam iccham'va vanasmim vanaro

De begeerte van de onachtzame mens groeit zoals de Maluva kruipplant. Uiteindelijk vernietigt de kruipplant de boom waar hij tegenaan groeit. Zoals de aap die niet tevreden is met het fruit in de boom en van de ene boom naar de andere springt, zo blijft de mens met begeerte van de ene bestaansvorm naar de andere bestaansvorm springen.

Meer lezen...

Wie dan ook in de wereld overmand wordt door begeerte, zijn verdriet neemt toe zoals het Birana gras groeit nadat het veel regen heeft gehad.

335. Wie dan ook in de wereld door deze lage en giftige begeerte overmand is, voor zulk iemand groeit het verdriet zoals het Birana gras nadat het herhaaldelijk aan regen is blootgesteld.

yo c'etam sahate jammim tanham loke duraccayam soka tamha papatanti udabindu'va pokkhara

Wie zichzelf bevrijdt van begeerte, van hem valt verdriet af zoals waterdruppels van een lotusblad.

336. Maar wie dan ook in de wereld deze lage begeerte die moeilijk te overwinnen is, overwint, van zulk iemand valt het verdriet af zoals waterdruppels van een lotusblad afglijden.

yo c'etam sahate jammim tanham loke duraccayam soka tamha papatanti udabindhu'va pokkhara

Wil je de zoete wortels van het Usira gras, verwijder dan eerst het Birana gras. Op dezelfde manier dien je, wil je tot een hoger mentaal niveau komen, eerst de wortels van begeerte op te graven.

tam vo vadami bhaddam vo yavant'ettha samagata tanhaya mulam khanatha usirattho'va biranam ma vo nalam'va soto'va maro bhanji punappunam

Allen die hier vergaderd zijn; dat het met jullie goed mag gaan! Ik zal jullie adviseren inzake jullie welzijn. De persoon die scherpzinnig is om de zoet ruikende wortels van het Usira gras te bemachtigen, moet eerst de wortels van het Birana gras verwijderen. Op dezelfde manier moet eerst de wortel van begeerte worden opgegraven (voordat je een hogere staat van de geest wilt verwerkelijken). Als je dat doet, zal Mara je niet meer martelen zoals hij dat voorheen keer op keer heeft gedaan.

Meer lezen...

Met zijn wortels in tact groeit een omgekapte boom weer aan. Met begeerte in de verborgen lagen van de geest, zal lijden steeds weer opkomen.

338. Zoals een boom die omgekapt is weer aangroeit als zijn wortels sterk en onaangetast zijn, zo groeit dit lijden als de verborgen sporen van begeerte niet geheel ontworteld zijn.

yatha'pi mule anupaddave dalhe chinno'pi rukkho punar'eva ruhati evam'pi tanhanusaye anuhate nibbattati dukkham idam punappunam

Gevangen in de aantrekkingskracht van wellustige gedachten, worden onwetende mensen weggespoeld door de rivier van begeerte.

339. In wie de zesendertig rivieren zo krachtig stromen naar het aantrekkelijke van de geest, spoelen stromen van wellustige gedachten de persoon met zo'n verkeerd inzicht weg.

yassa chattimsati sota manapassavana bhusa vaha vahanti dudditthim sankappa raganissita

Wanneer je het opkomen van aantrekkelijke gedachten die begeerte voedt, ziet, kap de wortel ervan dan met wijsheid door!

340. Deze rivieren stromen overal en als gevolg daarvan ontstaan er kruipplanten die zich stevig verankeren. Wanneer de kruipplant wordt gezien, kap dan met wijsheid zijn wortel door!

savanti sabbadhi sota lata ubbhijja titthati tan ca disva latam jatam mulam pa˝˝aya chindatha

Gebonden aan geneugten en genegenheid, zijn plezierzoekers eeuwige slachtoffers van geboorte en ouderdom.

341. In mensen stroomt begeerte naar aangename dingen. Zij zijn doordrenkt met sensualiteit en jagen het geluk (daarin) na. Zulke mensen gaan steeds van geboorte naar ouderdom.

saritani sinehitani ca somanassani bhavanti jantuno te satasita sukhesino te ve jatijarupaga nara

Wereldse wezens die gevangen zijn door begeerte, zoals een haas gevangen zit in een strik, komen steeds weer tot lijden.

342. De massa die omringd is door begeerte, zit in de val. Zij beven zoals een haas in een strik. Zo lang zij stevig worden vastgehouden door ketenen en banden, zo lang zijn zij aan het lijden gebonden.

tasinaya purakkhata paja parisappanti saso'va bandhito sa˝˝ojanasangasattaka dukkham upenti punappunam ciraya

Wereldse mensen zitten gevangen in hun begeerte zoals een haas in een strik. Laat daarom een zoeker naar vrijheid alle begeerte beteugelen.

tasinaya purakkhata paja parisappanti saso'va bandhito tasma tasinam vinodaye bhikkhu akankhi viragamattano

Omringd door begeerte beeft de massa zoals een haas die gevangen zit in een strik. Daarom moet een monnik die verlangend is de staat van ongehechtheid te verwerkelijken (Nibbana) begeerte schuwen.

Meer lezen...

Aanschouw hem die vrij van (het woud van) begeerte terugkeert en wederom in dat woud verzeilt raakt.

344. Hij is vrij van het woud van begeerte. Hij verheugt zich in het woud, maar rent naar datzelfde woud van begeerte terug. Kom, aanschouw nu die persoon die vrij is en naar banden terugkeert.

yo nibbanatho vanadhimutto vanamutto vanam'eva dhavati tam puggalam'eva passatha mutto bandhanam'eva dhavati

Ketens van ijzer, van hout of van hennep, zijn niet sterk, zo zeggen de wijzen, als er sterke gehechtheid is aan zonen, aan vrouwen, aan juwelen en aan sieraden.

345. De wijzen zeggen dat een keten van ijzer, van hout, of van hennep, niet zo sterk is, als de sterke gehechtheid aan zonen, vrouwen, juwelen en sieraden.

na tam dalham bandhanamahu dhira yada'yasam darujam babbajam ca sarattaratta manikundalesu puttesu daresu ca ya apekkha

De wijzen worden monniken en verwerpen zonder gemopper de wereldse plezieren, hetgeen een lage en hardnekkige band is.

346. Dat is een sterke keten, zo zeggen de wijzen. Het trekt je naar beneden. En hoewel de knoop niet zo stevig is, is het moeilijk om je ervan te bevrijden. Met het opgeven van deze zintuiglijke plezieren, verlaten de wijzen het huiselijke leven en worden monniken.

etam dalham bandhanamahu dhira oharinam sithilam duppamu˝cam etam'pi chetvana paribbajanti anapekkhino kamasukham pahaya

De wijzen gooien alle hartstochtelijke banden van zich af en verlaten al het lijden.

347. Verstrikt in de hartstocht die zij zelf hebben voortgebracht vallen zij terug in de stroom (van begeerte) zoals een spin in een zelf gesponnen web. Met het opgeven van deze zintuiglijke plezieren, gaan de wijzen steevast door en verlaten al het lijden.

ye ragaratta'nupatanti sotam sayam katam makkatako'va jalam etam'pi chetvana vajanti dhira anapekkhino sabbadukkham pahaya

Wanneer de geest overal bevrijd is, is iemand voorbij geboorte en ouderdom. Daarmee is het reizen door vele levens heen, uitgeschakeld.

348. Laat het verleden los, laat de toekomst los, laat het heden los; ga voorbij elke vorm van bestaan. Met de geest bevrijd in elk opzicht, zul je niet meer tot geboorte en ouderdom komen.

mu˝ca pure mu˝ca pacchato majjhe mu˝ca bhavassa paragu sabbattha vimuttamanaso na puna jatijaram upehisi

Iemand die met intense lust zich steeds op mooie dingen fixeert, die bedwelmt is door zijn gedachten, van hem groeit de begeerte gestaag.

349. Voor iemand wiens gedachten overstelpt zijn, iemand die zijn felle hartstochten de zintuiglijke geneugten als het zuivere beschouwen; voor zulk iemand zal begeerte meer en meer toenemen. Zo iemand maakt de banden sterker.

vitakkapamathitassa jantuno tibbaragassa subhanupassino bhiyyo tanha pavaddhati esa kho dalham karoti bandhanam

Om de banden van Mara door te kappen, moet iemand het onzuivere in de wereld beschouwen en zijn gedachten goed bewaken.

vitakkupasame ca yo rato asubham bhavayati sada sato esa kho vyantikahiti esa checchati Marabandhanam

Hij die constant verbonden is in het verdrijven van twijfels en vermoedens die zijn gedachten overweldigen, is altijd vastberaden en indachtig; hij beschouwt de wereld op een realistische wijze en ziet deze niet als aangenaam. Hij is degene die begeerte zal uitroeien en de banden van Mara zal doorkappen.

Meer lezen...

Zonder angst, zonder begeerte en zonder bezoedelingen, is iemand -- met het einde bereikt -- in zijn laatste bestaansvorm.

351. Iemand die het doel bereikt heeft, die zonder vrees is, die zonder begeerte is en vrij van bezoedelingen is; hij heeft de doornen van het bestaan uitgetrokken. Dit is zijn allerlaatste bestaansvorm.

nitthangato asantasi vitatanho anangano acchindi bhavasallani antimo'yam samussayo

In dit allerlaatste lichaam, vrij van begeerte en vrij van hechten, is hij het grote wezen dat zeer wijs is.

352. Iemand die vrij van begeerte is, die vrij van hechten is, die vaardig is in etymologie en gebruiken. Hij kent de opeenvolging van wat eerst en wat daarna komt. Zo iemand die zeer wijs is, wordt 'een groot persoon' genoemd.

vitatanho anadano niruttipadakovido akkharanam sannipatam ja˝˝a pubbaparani ca sa ve antimasariro mahapa˝˝o mahapuriso'ti vuccati

Alles overwonnen, alles kennende, onthecht van alles, door mezelf bevrijd; ik ben mijn eigen leraar.

353. Ik ben voorbij elke vorm van bestaan, het is mij allemaal bekend, ik ben van alle dingen onthecht, ik heb alles opgegeven en ik ben bevrijd door het uitrukken van alle begeerte. Ik heb de hogere kennis helemaal door mijzelf gerealiseerd. Wie zou ik aanwijzen als mijn leraar?

sabbabhibhu sabbavidu'hamasmi sabbesu dhammesu anupalitto sabba˝jaho tanhakkhaye vimutto sayam abhi˝˝aya kam'uddiseyyam

Van dingen die gegeven worden, is de Dhamma de meest verheven gift, de meest verheven smaak en de meest verheven vreugde. En de uitroeiing van begeerte is zegevierend over alle ziekten.

354. De gave van de Dhamma overtreft alle gaven; de smaak van de Dhamma overtreft alle smaken; de vreugde van de Dhamma overtreft alle vreugden; het uitroeien van begeerte overwint alle lijden.

sabbadanam dhammadanam jinati sabbamrasam dhammaraso jinati sabbamratim dhammarati jinati tanhakkhayo sabbadukkham jinati

De gave van de Dhamma overtreft alle gaven; de smaak van de Dhamma overtreft alle smaken; de vreugde van de Dhamma overtreft alle vreugden; het uitroeien van begeerte (d.w.z. de verwerkelijking van Arahatschap) overwint alle lijden, (al het lijden binnen het domein van samsara).

Meer lezen...

Weelde achtervolgt de dwaas. Hebzuchtig naar weelde, ru´neert de dwaas zichzelf alsof hij anderen zou ruineren.

355. Weelde vernietigt de dwaas, maar het kan niet diegenen vernietigen die op zoek is naar de Andere Zijde. Vanwege begeerte naar weelde vernietigt de dwaas zichzelf alsof hij anderen vernietigt.

hananti bhoga dummedham no ca paragavesino bhogatanhaya dummedho hanti a˝˝e'va attanam

Weelde vernietigt de dwaas; maar het kan niet diegenen vernietigen die op zoek zijn naar de Andere Zijde (d.w.z. Nibbana). Vanwege zijn begeerte naar weelde, vernietigt de dwaas zichzelf alsof hij anderen vernietigt.

Meer lezen...

Onkruid is een plaag voor de velden. Hartstocht vernietigt de mens. Het geven aan hen die zonder hartstocht zijn, brengt goede gevolgen voort.

356. Onkruid is het verderf voor de velden; de gewone mens heeft hartstocht als zijn verderf. Vandaar dat offergaven aan hen die zonder hartstocht zijn, goede gevolgen voortbrengen.

tinadosani khettani ragadosa ayam paja tasma hi vitaragesu dinnam hoti mahapphalam

Onkruid is een plaag voor de velden. Haat vernietigt de mens. Het geven aan hen die zonder haat zijn, brengt goede gevolgen voort.

357. Onkruid is het verderf voor de velden; de gewone mens heeft haat als zijn verderf. Vandaar dat offergaven aan hen die zonder haat zijn, goede gevolgen voortbrengen.

tinadosani khettani dosadosa ayam paja tasma hi vitadosesu dinnam hoti mahapphalam

Onkruid is een plaag voor de velden. Onwetendheid vernietigt de mens. Het geven aan hen die zonder onwetendheid zijn, brengt goede gevolgen voort.

358. Onkruid is het verderf voor de velden; de gewone mens heeft onwetendheid als zijn verderf. Vandaar dat offergaven aan hen die zonder onwetendheid zijn, goede gevolgen voortbrengen.

tinadosani khettani mohadosa ayam paja tasma hi vitamohesu dinnam hoti mahapphalam

Onkruid is een plaag voor de velden. Hebzucht vernietigt de mens. Het geven aan hen die zonder hebzucht zijn, brengt goede gevolgen voort.

359. Onkruid is het verderf voor de velden; de gewone mens heeft hebzucht als zijn verderf. Vandaar dat offergaven aan hen die zonder hebzucht zijn, goede gevolgen voortbrengen.

tinadosani khettani icchadosa ayam paja tasma hi vigaticchesu dinnam hoti mahapphalam