Boeddhisme is heel anders

Veel mensen denken dat alle religies dezelfde boodschap hebben, maar de boodschap van de Boeddha is een heel andere.

Inhoudsopgave

Inleiding

Het draait om inzicht

Geen goddelijke macht

Geen bekeringsdrang

Inleiding

Vaak beweren mensen dat de grote wereldreligies allemaal op hetzelfde neerkomen. Maar niets is minder waar. Aan de oppervlakte kunnen dingen op elkaar lijken, maar dieper beschouwd is er een groot verschil. In de laatste paar maanden van zijn leven zij de Boeddha o.a.: "In iedere Dhamma en Discipline waar het Achtvoudige Pad niet wordt aangetroffen, wordt geen ware asceet van de eerste, de tweede, de derde of van de vierde graad van heiligheid aangetroffen." (D16, 5.27).

De Boeddha is niet een god of een afgezant van een god, maar een mens, wel een heel bijzondere. Vele levens had hij nodig om een Pad te herontdekken dat naar het ophouden van lijden voert. Het is hetzelfde Pad dat ook andere Boeddha's ontdekten die hem voorgingen. Dit Pad is het boeddhistische trainingssysteem dat een boeddhist praktiseert. Want wij moeten zelf oefenen als we het doel (Nibbana) willen bereiken. De Boeddha kan alleen maar wijzen. Zijn Leer is als een vlot waarmee je de overkant kunt bereiken, de kust van veiligheid, vrijheid en bevrijding van lijden. Dat hoort de functie van elke religie te zijn.

De Boeddha heeft in zijn verlichting ontdekt 'hoe dingen zijn', hij heeft de ware aard van dingen ontdekt. Dat is het kardinale punt om verlichting te bereiken oftewel om vrij te zijn van lijden. Het is het ontwaken tot de realiteit, wakker worden uit een bijna onvoorstelbare diepe mentale slaap.

Om bevrijding van lijden te realiseren, moeten wij zelf ontdekken wat de Boeddha ontdekt heeft. Hij wees er steeds op dat elk mens het potentieel in zich heeft om verlichting te bereiken. Daarmee heeft hij de mens boven elke godheid geplaatst. Een boodschap van welke godheid dan ook, kan ons geen bevrijding van lijden schenken. En een scheppingsverhaal heeft in het boeddhisme al helemaal geen plaats. Boeddhisme is geen verzinsel, maar een ontdekking.

Het volgende vers uit de Dhammapada geeft duidelijk aan dat het helemaal aan ons zelf is:

183. Het vermijden van al het kwaad, altijd het goede doen en de eigen geest zuiveren; dit is de Leer van alle Boeddha's.

Het draait om inzicht

De Boeddha onderwijst dat alle dingen drie karaktereigenschappen (ti lakkhana) gemeen hebben.

Alles wat de aard van opkomen in zich heeft, heeft ook de aard van vergaan in zich. Zodra iets opkomt, treedt het proces van verval al in werking. Alle verschijningsvormen, alle dingen in het bestaan, worden gekenmerkt door drie eigenschappen: de eerste eigenschap is dat alle dingen vergankelijk zijn. Omdat dingen vergankelijk zijn, zijn dingen onvolmaakt en onbevredigend van aard; en daarom in essentie beladen met lijden. Dit is de tweede eigenschap. De derde eigenschap is, dat alle dingen veranderen. Alles is zonder een 'zelf', zonder enige vaste kern. Er is geen enkel fenomeen in het hele universum dat twee momenten hetzelfde blijft. Dit is de derde eigenschap die alle dingen gemeen hebben. Dit is de ware aard van dingen. Het is een onomstotelijk feit en een vaststaande wet.

Echter, mensen met een verkeerd inzicht, beschouwen datgene wat vergankelijk is, als zijnde onvergankelijk; onbevredigende dingen als zijnde bevredigend; instabiele dingen als zijnde stabiele en blijvende dingen etc.

De drie karaktereigenschappen worden door geen enkele godheid verkondigd, ook niet door zijn afgezant. Het is alleen een Boeddha die de drie karaktereigenschappen verkondigt. Daarom kan de boodschap van geen enkele godheid ons bevrijding van lijden schenken. Wijzelf moeten het werk doen om tot deze realiteit te ontwaken.

Zie ook

Geen goddelijke macht

In het boeddhisme is er geen plaats voor een goddelijke schepper of een wezen waarvan wij afhankelijk zijn voor onze bevrijding of geluk. De bewering dat er een goddelijke schepper is, is volgens de boeddhistische gedachtegang gebaseerd op een verkeerd inzicht in de ware aard van dingen. De Boeddha heeft religies waarin een goddelijke macht de scepter zwaait, krachtig verworpen.

Verder zorgt een geloof in een goddelijke schepper ervoor dat men de eigen verantwoordelijkheid naast zich neerlegt. Een schepper bepaalt ook je lot, hetgeen mensen inactief maakt ten opzichten van het nastreven van een deugdzaam leven. Als alles de 'wil van een god is', dan begrijp je niet dat je eigen wilshandelingen gevolgen hebben, dus heeft het ook geen enkele zin om een deugdzaam leven te leiden... Maar de Boeddha benadrukte steeds dat wijzelf de volledige verantwoordelijkheid hebben in alles wat we doen en nalaten. Hij zei: "Atta hi attano natho" (Iemand is zijn eigen redder.)

Zie ook

Geen bekeringsdrang

Boeddhisme is vrij van dwangmatigheid en bekeringsdrang en eist van de volger niet een blind geloof. Nog nooit in de geschiedenis heeft een boeddhistisch land anders denkenden aangevallen of vervolgd omdat een andere gedachtegang niet welkom was of niet gerespecteerd werd[1]. Ook voor individuele boeddhisten is het uitermate ongepast om pogingen te doen anderen te bekeren. Er mag alleen mondjesmaat gewezen worden indien daar aanleiding voor is. Het willen bekeren van anderen is nergens anders aan te wijten dan aan de eigen begeerte; de Boeddha heeft begeerte aangewezen als hoofdoorzaak van lijden, het is een immorele factor van de geest... Vanaf het allereerste begin zal de scepticus aangenaam getroffen worden door haar roep tot een diepgaand onderzoek. Boeddhisme is, van het begin tot het einde, open voor iedereen die ogen heeft om te zien en een geest om te begrijpen.

Eindnoten

[1] Helaas is het in Myanmar helemaal misgegaan met de Rohingya (omstreeks 2017). Er worden systematisch en veelvuldig aanvallen uitgevoerd op de Rohingya, naar verluidt door de politie en het leger van Myanmar. Deze mensen worden zwaar gediscrimineerd, ondanks dat Myanmar een boeddhistisch land is. Het is zeer verwerpelijk. Boeddhisme is met name de religie van geweldloosheid. Wat je hier van kan leren is dat niet alle mensen die zich 'boeddhist' noemen ook echt boeddhist zijn.

Document info
RegID Div001
Bijgewerkt 22 juni 2020 09:08:26
Auteur Peter van Loosbroek — Ananda
Locatie www.sleuteltotinzicht.nl
Copyright Zie voor gebruik van deze tekst www.sleuteltotinzicht.nl/glb_copyright.htm
Overig Geen