Boeddhisme — De tien perfectheden

Dasa paramita

De tien perfectheden die de Bodhisatta in zijn vorige levens ontwikkelde.

Paramita betekent 'perfectheid'. Synoniem: parami. Er zijn 10 paramita's die de Bodhisatta gedurende zijn vorige levens ontwikkelde. Als de asceet Sumedha sprak hij zijn wens uit om het Boeddhaschap te verwerven, aan de voeten van Boeddha Dipankara, een van de vorige Boeddha's. Boeddha Diphankara deed de voorspelling dat Sumedha geboren zou worden als de Boeddha Gotama.

Deze tien perfectheden ontwikkelde de Bodhisatta in zijn vorige levens die hem uiteindelijk naar het Boeddhaschap leidde. Deze staat kan niet in één enkel leven bereikt worden en er is een sterke wil voor nodig, maar iedereen met de juiste aspiratie kan deze staat bereiken. Tevens vormen deze perfectheden voor iedereen cruciale kernpunten om dagelijks te cultiveren.

Aan elke paramita zijn vier aspecten verbonden: 1. een eigenschap; 2. een functie; 3. een manifestatie; 4. een directe oorzaak. Dit helpt een goed inzicht te krijgen in de betekenis van deze perfectheden oftewel de paramita's.

Opsomming dasa paramita

1. De perfectie van vrijgevigheid

Dana paramita

Vrijgevigheid heeft de eigenschap om afstand van dingen te kunnen doen; haar functie is om begeerte naar dingen die weggegeven kunnen worden, te verdrijven; haar manifestatie is een ongehechtheid aan rijkdom en een gunstige staat van bestaan; een object dat opgegeven kan worden is haar directe oorzaak.

2. De perfectie van moraliteit

Sila paramita

Moraliteit oftewel deugdzaamheid heeft de eigenschap van vorming, van het in orde brengen (silana). Coördinatie (samadhana) en vestigen (patitthana) worden ook als hun eigenschap aangeduid. Haar functie is om morele verdorvenheid te verdrijven, of haar functie is onberispelijk gedrag; haar manifestatie is morele zuiverheid; schaamte en moreel ontzag is haar directe oorzaak.

3. De perfectie van verzaking

Nekkhamma paramita

Verzaking heeft de eigenschap om de zintuiglijke geneugten van het bestaan te verlaten; haar functie is om hun onbevredigdheid te bevestigen; haar manifestatie is de terugtrekking van deze; een gevoel van spirituele noodzakelijkheid (samvega) is haar directe oorzaak.

4. De perfectie van wijsheid

Pañña paramita

Wijsheid heeft de eigenschap van het doordringen van de ware specifieke natuur (van fenomenen), of de eigenschap van echt doordringen, zoals de doordringing van een pijl welke is afgeschoten door een bekwaam schutter; haar functie is om het objectieve veld te belichten zoals een lamp; haar manifestatie is niet-verwardheid, zoals een gids in een woud; concentratie, of de Vier Edele Waarheden, zijn haar directe oorzaak.

5. De perfectie van energie

Viriya paramita

Energie heeft de eigenschap van vastberadenheid; haar functie is om te versterken of onderbouwing; haar manifestatie is onvermoeibaarheid; een gelegenheid voor het ontstaan van energie, of een gevoel van spirituele noodzakelijkheid is haar directe oorzaak.

6. De perfectie van verdraagzaamheid

Khanti paramita

Verdraagzaamheid heeft de eigenschap van tolerantie; haar functie is om het aangename en het onaangename te verdragen; haar manifestatie is tolerantie of het niet in opstand komen; de dingen zien zoals ze werkelijk zijn is haar directe oorzaak.

7. De perfectie van waarheidsliefde

Sacca paramita

Waarheidsliefde heeft de eigenschap van eerlijkheid in spreken; haar functie is te kunnen verifiëren overeenkomstig de feiten; haar manifestatie is uitmuntendheid; eerlijkheid is haar directe oorzaak.

8. De perfectie van vastberadenheid

Adhitthana paramita

Vastberadenheid heeft de eigenschap van besluitvaardigheid omtrent de benodigdheden voor verlichting (bodhipakkhiya dhamma); haar functie is om haar tegenpolen te overwinnen; haar manifestatie is onwrikbaarheid in die taak; de benodigdheden voor verlichting zijn haar directe oorzaak.

9. De perfectie van liefdevolle vriendelijkheid

Metta paramitta

Liefdevolle vriendelijkheid heeft de eigenschap het welzijn (van levende wezens) te promoten; haar functie is het voorzien in hun welzijn, of haar functie is om wrokgevoelens te verwijderen; haar manifestatie is vriendelijkheid; het zien van de aangename kant van wezens is haar directe oorzaak.

10. De perfectie van gelijkmoedigheid

Upekkha paramita

Gelijkmoedigheid heeft de eigenschap het aspect van neutraliteit te bevorderen; haar functie is om dingen onpartijdig te zien; haar manifestatie is het afnemen van aantrekking en verwerping: bespiegeling van het feit dat alle wezens erfgenamen zijn van hun eigen kamma's zijn haar directe oorzaak.

Literatuur: A Treatise on the Paramis door Bhikkhu Bodhi (Wheel 409-411). From the Commentary to the Cariyapitaka.

-
Document info
RegID leer-006-11-overigeDefinities
Bijgewerkt 20 april 2021 13:20:54
Auteur Peter van Loosbroek — Ananda
Locatie www.sleuteltotinzicht.nl
Copyright Zie a.u.b. copyright www.sleuteltotinzicht.nl/glb_copyright.htm
Overig Geen