Boeddhisme — Bases van verdienstelijke daden

Puñña kiriya vatthu

De bases van verdienstelijke daden hebben als functie het zuiveren van de mentale bezoedelingen.

'Bases van verdienstelijke daden'. Het kan worden vertaald als: 'Dat wat iemand van de mentale bezoedelingen zuivert.' In de sutta's worden er 3 genoemd: deze bestaan 1. uit geven (dana maya puñña kiriya vatthu), 2. uit moraliteit (sila maya puñña kiriya vatthu), en 3. uit mentale ontwikkeling, d.w.z. meditatie (bhavana maya puñña kiriya vatthu). Zie D33; It3-060; verklaard in A08-036.

De commentaren hebben een lijst van 10 (dasa puñña kiriya vatthu) die in boeddhistische landen erg populair is:

1-3: de hierboven genoemde, 4. respect (apaciti), 5. service verlening (veyyavacca), 6. overdracht van verdienstelijke daden (pattanuppadana), 7. blij zijn met de verdiensten van anderen (abbhanumodana), 8. verkondigen van de Leer (dhammadesana), 9. luisteren naar de Leer (dhammasavana), 10. ordenen van je inzichten (ditthijjukamma). Verklaard in Asl.

1. Geven (dana). Elke gift die een goed doel ondersteund is dana.

2. Moraliteit (sila). Iemand die zich aan de voorschriften houdt, geniet veel meer zegeningen dan een oneerlijk en onoprecht mens. Zie ook sikkhapada.

3. Mentale ontwikkeling, d.w.z. meditatie (bhavana). Mentale ontwikkeling is gericht op het ontwikkelen van inzicht oftewel wijsheid. Het is bedoeld om de bezoedelingen (kilesa) te verdrijven zodat de ware aard van alle mentale en fysieke fenomenen kan worden begrepen. Dit inzicht leidt tot het hoogste doel, namelijk Nibbana.

4. Respect (apaciti). Alle levende wezens verdienen respect omdat zij allemaal de potentie van verlichting in zich dragen. Zie Apaciti — Boeddhisme — Respect.

5. Service verlening (veyyavacca). Het helpen van anderen voor hun welzijn in de meest brede zin.

6. Overdracht van verdienstelijke daden (pattanuppadana). Het overdragen van verdiensten naar of delen met anderen zodat ook anderen daar voordeel van hebben. Niet alles alleen voor jezelf houden.

Let op: dit moet niet worden vergeleken met patti dana.

7. Blij zijn met de verdiensten van anderen (abbhanumodana). Het cultiveren van waardering en blijdschap over het geluk van anderen is een positieve eigenschap en maakt een eind aan jaloezie. Men moet leren prijzen en feliciteren in plaats van excuses te verzinnen om te roddelen en te bekritiseren. Boeddhisten zeggen meestal 'sadhu', wat uitstekend betekent als iemand een goede daad heeft verricht.

8. Het verkondigen van de Leer (dhammadesana). De beëindiging van lijden (Nibbana) is het hoogste doel binnen het boeddhisme. Het verkondigen van de Dhamma — mits op verantwoorde wijze — leidt tot dat doel. Je begrijpt wellicht dat de verdiensten in dit opzicht van een ander niveau zijn dan wanneer je 'een boodschapje doet voor een oude mevrouw'.

Echter, mensen hebben vaak het idee dat ze de Leer van de Boeddha kennen en correct uitdragen, terwijl de plank volledig wordt misgeslagen (denk aan de riten en ceremonies (zie silabbata paramasa) etc.). In dergelijke gevallen — wanneer er een verdraaiing van de Leer wordt onderwezen — is er geen sprake van verdiensten, maar van ernstige nadelen. Dat is omdat het goede, kort gezegd 'stukgemaakt wordt'.

9. Luisteren naar de Leer (dhammasavana). Het luisteren (of lezen) van de Dhamma betekent het concentreren op een goed object (de Dhamma). Zo weet je hoe je de Leer in je leven kunt toepassen.

10. Het ordenen van je inzichten (ditthijjukamma). Door het hechten aan verkeerde ideeën, opvattingen, meningen, ontstaat verkeerd inzicht. Dan kan van wijsheid geen spraken zijn. Maar door je eigen inspanningen verkrijg je vrede en geluk en ontstaat het juiste begrip, wijsheid oftewel inzicht waardoor je de Dhamma steeds beter zult begrijpen en ook kunt overdragen. Een echte boeddhist praktiseert het Edel Achtvoudige Pad (ariya atthangika magga) en beoefend inzicht meditatie (vipassana, zie ook satipatthana).

Document info
RegID leer-010-12-facet
Bijgewerkt 30 maart 2021 16:40:04
Auteur Peter van Loosbroek — Ananda
Locatie www.sleuteltotinzicht.nl
Copyright Zie a.u.b. copyright www.sleuteltotinzicht.nl/glb_copyright.htm
Overig Geen