De kleine woordenlijst

In tegenstelling tot het Woordenboek, zijn in de Kleine Woordenlijst de meest voorkomende Pali termen opgenomen zonder nadere uitleg. Deze lijst kan daarom gezien worden als een hulpmiddel om snel vertrouwt te raken met de belangrijkste Pali termen. De termen in deze tabel zijn gegroepeerd op niveau en vervolgens gesorteerd op Term. Zo kun je makkelijker de termen leren die aansluiten op jouw niveau. Wil je meer weten over de term, dan kun je via de link direct naar het Woordenboek.
Term Betekenis Niveau

Niveau A

adosa Afwezigheid van haat. A
ahimsa Geweldloosheid. A
akusala Onheilzaam; immoreel. A
alobha Afwezigheid van hebzucht. A
amoha Afwezigheid van begoocheling. A
anagami De niet terugkerende. A
anatta Zonder-zelf; egoloos. A
anicca Vergankelijk. A
arahat Een verlicht mens. A
ariya atthangika magga Edel Achtvoudige Pad. A
asava Aantastingen; bezoedelingen. A
atta Ziel; geest; zelf; ik; etc. A
avijja Onwetendheid. A
balo Dwaas. A
bhikkhu Boeddhistische monnik. A
bhikkhuni Boeddhistische non. A
bodhi Verlichting; wijsheid. A
bodhisatta De boeddha vóór zijn verlichting. A
dana Vrijgevigheid. A
deva Hemelwezen. A
dhamma Doctrine; Leer; natuurwet; maar ook: mentaal object; verschijnsel; ervaring. A
dosa Haat; kwaadaardigheid. A
dukkha Lijden; leegte; holheid; onbehagen; problemen; conflicten; onbevredigend. A
kamma Wilshandeling. A
karuna Mededogen. A
khandha Aggregaat; groep. A
kilesa Bezoedelingen; geestesbezoedelingen; onheilzame kwaliteiten. A
kukkucca Bezorgdheid. A
kusala Heilzaam. A
lobha Begeerte; hebzucht. A
loka Sfeer; wereld. A
magga Pad. A
mana Verbeelding; eigendunk; hoogmoedswaan; verwaandheid. A
mano Geest. A
mara Letterlijk: 'de doder'; 'brenger van de dood'; 'de verzoeker' of Namuci. A
maya Illusie; verdraaiing. A
metta Universele liefde; liefdevolle vriendelijkheid. A
moha Begoocheling; stompzinnigheid. A
mudita Sympathische vreugde. A
mula Wortels. A
nibbana Letterlijk: uitblussing. A
nirodha Opheffing; uitblussing; ophouden. A
nivarana Hindernissen. A
pali Taal van Theravada teksten. A
pañca sila Vijf regels van moraliteit. A
pañña Wijsheid. A
paramita Perfectheid. A
paticcasamuppada Afhankelijk ontstaan. A
pitaka Mand; korf. A
sacca Waarheid. A
saddha Geloof; zelfvertrouwen. A
sakadagami De eenmaal terugkerende. A
sakyamuni Wijze der Sakya's. A
samadhi Concentratie. A
samanera Een novice monnik. A
samma Juist; recht; volledig. A
samsara Cyclus van het bestaan; de ronden van geboorte en dood. A
samudaya Oorzaak. A
sangha Boeddhistische gemeenschap. A
sankhara Mentale formatie; staten; kamma formatie. A
sati Indachtigheid; oplettendheid; opmerkzaamheid A
sila Moraliteit; deugdzaamheid. A
sotapatti De in de stroom getredene. A
sutta Toespraak; leerrede. A
tanha Begeerte; dorst; hunkering. A
ti lakkhana Drie eigenschappen of kenmerken van het bestaan. A
ti ratana De Drie Juwelen: de Boeddha; de Dhamma; en de Sangha. A
upasaka Lekenvolgeling van de Boeddha. (upasaka is man -- upasika is vrouw). A
vagga Hoofdstuk. A
vipaka Kamma-gevolg; het resultaat van kamma. A
vipassana Inzicht. A

Niveau B

adhimokkha Besluitvaardigheid. B
adinnadana Stelen. B
anapana sati Letten op de in- en uitademing. B
anusaya Latente tendensen. B
appamada Volharding; ijver; opmerkzaamheid. B
arupa loka Onstoffelijke sfeer. B
avacara Sfeer; wereld. Synoniem loka. B
avyapada Zonder kwade wil of vrede van geest. B
bhagavat Verhevene; gezegende; heilige. B
bhante Eerwaarde heer. B
bhava Worden. B
bhavana Mentale ontwikkeling (meditatie). B
bojjhanga Factoren van verlichting. B
brahma Aanduiding voor de hoogste typen van goden. B
buddha sasana Boeddha's Leer of Boodschap; boeddhisme. B
caga Liefdadigheid. B
cattari ariya sacca De vier edele waarheden. B
cetana Wilshandeling. B
cetasika Mentale dingen; mentale factoren. B
chanda Intentie; verlangen; wil. B
citta Staat van de geest. B
dhammadana Spirituele gift. B
dhatu Elementen. B
ditthi Zicht; kijk; geloof; speculatieve opvatting; inzicht. B
domanassa Smart; mentaal lijden. B
hiri Morele schaamte; geweten. B
issa Afgunst. B
jara Ouderdom. B
jati Geboorte. B
jhana Meditatieve verdieping. B
kalyana mitta Een edele of goede vriend. B
kama loka Zintuiglijke sfeer. B
kamacchanda Zinnelijk verlangen. B
kankha Twijfel. B
khanti Geduld; lijdzaamheid; tolerantie. B
middha Traagheid. B
musavada Liegen. B
nama rupa Geest en lichamelijkheid. B
namo Hulde; eerbied. B
pacceka buddha Een solitair levende Boeddha. B
padhana Inspanning. B
panatipata Doden. B
phala Vrucht; resultaat; gevolgtrekking. B
phassa Contact; zintuiglijke indruk. B
pisunavaca Lasterpraat. B
piti Verrukking; vreugde; interesse. B
puthujjana Wereldling. B
rupa loka Fijnstoffelijke sfeer. B
rupavacara Fijnstoffelijke sfeer. B
salayatana De zesvoudige innerlijke en uiterlijke zintuigbases. B
samana Heilige; asceet. B
samatha vipassana Kalmte en inzicht. B
sambojjhanga Factoren van verlichting. B
samma sambuddha Volledig verlichte. B
sañña Waarnemen. B
saññojana Banden; ketenen. Synoniem: samyojana. B
sassata ditthi Van menig zijn dat alles eeuwig is. B
satipatthana De fundamenten van indachtigheid. B
sikkha Training. B
sukha Geluk; zegening. B
tapo Zelfbeheersing. B
thina Traagheid. B
ti pitaka De drie korven of manden. B
ti saranagamana Het nemen van de drie toevluchten. B
uddhacca Rusteloosheid. B
upekkha Gelijkmoedigheid. B
uposatha Letterlijk 'vasten'; dat wil zeggen, 'vastendag'. B
vedana Gevoel; gewaarwording. B
vicikiccha Sceptische twijfel. B
vihara Verblijfplaats. B
viññana Bewustzijn. B
viriya Energie. B
vitakka Gedachteconceptie. B
vyapada Kwade wil. B

Niveau C

abhidjna Onbegrensd inzicht. C
abhiññaya Verlichting. C
abhiññeyya Erkennen. C
abhisamaya Ware realisatie. C
adhipañña sikkha Hogere training in wijsheid. C
adhisila sikkha Hogere training in moraliteit. C
ahirika anottappa Gebrek aan morele schaamte en ontzag. C
akuppa ceto vimutti Onverstoorbare bevrijding van de geest. C
appicchata Tevredenheid. C
bhiru Vrees; angst. C
desana Prediking; uiteenzetting. C
ekaggata Eenpuntige gerichtheid. C
kama raga Zintuiglijke hartstocht. C
kama tanha Zintuiglijke begeerte. C
kamasava Bezoedeling van zintuiglijke begeerte. C
kamavacara Zintuiglijke sfeer. C
kamesu micchacara veramani Onthouding van seksueel wangedrag. C
kamma cetana Karmische wilshandelingen. C
kamma patha Koers van handeling. C
lokuttara dhamma Bovenwereldse staten. C
lokuttara magga Bovenwereldse pad. C
macchariya Gierigheid; hebzucht. C
majjhima patipada Middenweg. C
makkha thambha Stijfhoofdigheid en rusteloosheid. C
manasikara Oplettendheid; alertheid; mentale aandacht; bespiegeling. C
mano kamma Wilshandelingen via de geest. C
maranasati Het bespiegelen van de dood. C
muti Vrijheid. C
niyama Wet; proces; universele wet. C
pabbajja Verzaking. C
paccaya Voorwaarde. C
panditam Een wijs mens. C
pañña sikkha Training in wijsheid. C
pañña vimutti Bevrijding door wijsheid. C
paramattha sacca De waarheid in absolute zin. C
passe Ontdekken. C
patimokkha Disciplinaire code. C
patipada Pad. C
patisandhi citta Wedergeboorte bewustzijn. C
pharusavaca Harde woorden. C
pisunaya Beëindiging van vriendschap. C
ponobhavika Herhaling van geboorten. C
puja 1. Eer; respect; hulde; 2. aanbidding; gewijde inachtneming; gewijde offerande; ook offers aan monniken en nonnen. C
puñña Verdienstelijke daden. C
saccañana De kennis van de vier waarheden. C
saccikatabba Realisering. C
sakkaya ditthi Geloof in persoonlijkheid. C
samjanana Herkenning. C
samma ajiva Juiste wijze van levensonderhoud. C
samma ditthi Juist begrip; ware visie. C
samma kammanta Juist handelen. C
samma padhana Juiste inspanningen. C
samma pañña Ware wijsheid. C
samma samadhi Juiste concentratie. C
samma sambodhi Volmaakte verlichting. C
samma sankappa Juiste gedachten; juiste intenties. C
samma sati Juiste indachtigheid. C
samma vaca Juiste spraak. C
samma vayama Juiste inspanning. C
sammuti sacca Conventionele waarheid. C
sampajañña Helderheid van bewustzijn. C
samphappalapa Onzinnig; dom gepraat. C
soracca Bescheidenheid; zachtmoedigheid. C
uccheda ditthi Van mening zijn dat alles vernietigd wordt. C
upadana Hechten; vastklampen. C
upasampada Hogere inwijding. C
vaci kamma Wilshandelingen via de spraak. C
vayadhamma Indachtigheid van het vergaan van dingen. C
vayama Inspanning. C
vibhava tanha Het verlangen om niet te worden; vernietiging. C
vicara Redenerend denken. C
vijanana Gewaarzijn. C
vijja Ware kennis. C
vimutta citta De bevrijde geest. C
vimutti Bevrijding. C
vimutti sukha Zegen der bevrijding. C
viññana sota Stroom van bewustzijn. C
vipallasa Verdraaiingen of vervormingen. C
vipassana bhavana Ontwikkeling van inzicht. C
viraga Onthechting. C
visuddhi Zuivering; zuiverheid. C
visuddhi magga Pad van zuivering. C
yathabhuta De dingen zien zoals ze werkelijk zijn. C
yoniso manasikara Volledige aandacht; systematische alertheid of wijze overweging. C
RegID: Hlp007
Bijgewerkt op: 20 juli 2005
Auteur: Peter van Loosbroek - Ananda
Locatie: www.sleuteltotinzicht.nl
Copyright: Zie voor gebruik van deze tekst www.sleuteltotinzicht.nl/glb_copyright.htm
Overige informatie: Geen